Przyczyny obniżonego poziomu kortyzolu

Obniżony poziom kortyzolu odnosi się do sytuacji, w której stężenie tego hormonu w organizmie jest niższe niż norma. Kortyzol jest hormonem steroidowym produkowanym przez nadnercza i odgrywa ważną rolę w regulacji metabolizmu oraz reakcji na stres. Pomiar poziomu kortyzolu jest wykorzystywany w diagnostyce różnych stanów medycznych. Wartość tego hormonu może być oceniana za pomocą badań krwi, moczu lub śliny.

Kortyzol to hormon wytwarzany przez nadnercza, który uczestniczy między innymi w reakcjach organizmu na stres, regulacji metabolizmu i kontroli ciśnienia krwi. Jego zbyt niski lub zbyt wysoki poziom bywa wiązany z zaburzeniami snu, zmianami masy ciała, osłabieniem oraz problemami hormonalnymi.

Przyczyny zaburzeń kortyzolu

Poziom kortyzolu może się zmieniać pod wpływem czynników psychicznych, hormonalnych, metabolicznych i związanych ze stylem życia.

  • Depresja może być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu, podobnie jak obniżony poziom testosteronu.
  • Nadwaga może sprzyjać podwyższeniu poziomu kortyzolu, a związek z jego podwyższonym poziomem może mieć także menopauza.
  • Zaburzenia miesiączkowania mogą być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu.
  • Zaburzenia snu mogą prowadzić do podwyższenia poziomu kortyzolu. Wysoki poziom kortyzolu może być również rezultatem przewlekłych stanów stresowych.
  • Nieregularne posiłki mogą powodować wzrost poziomu kortyzolu. Podobny efekt może mieć nieuzupełnianie węglowodanów po ćwiczeniach fizycznych oraz trenowanie na czczo.
  • Wysoki poziom kortyzolu może być rezultatem anoreksji.
  • Gruczolak przysadki może powodować wzrost poziomu kortyzolu.
  • Eliminacja infekcji bakteryjnych może zmniejszyć produkcję kortyzolu.
  • Niebieskie światło może powodować wytwarzanie kortyzolu, a picie alkoholu może skutkować jego wzrostem.

Skutki wysokiego kortyzolu

Podwyższony poziom kortyzolu może wpływać na wiele układów organizmu, między innymi sprzyjając stanom zapalnym.

  • Nadmiar kortyzolu może obniżać odporność organizmu i zwalniać działanie układu odpornościowego przy zbyt długim wydzielaniu tego hormonu. Może także powodować infekcje oraz zwiększać predyspozycje do ich występowania.
  • Wysoki poziom kortyzolu może sprzyjać nadciśnieniu tętniczemu oraz zwiększać ryzyko zawału serca. Może również podnosić poziom fibrynogenu.
  • Nadmierny kortyzol może sprzyjać utracie mięśni, a jego wysoki poziom może objawiać się szczupłością kończyn.
  • Wysoki poziom kortyzolu może zwiększać ryzyko rozwoju osteoporozy i hamować przyswajanie wapnia. Może także obniżać produkcję kolagenu, przez co przyspieszać starzenie się skóry.
  • Do możliwych zmian skórnych należą wykwity skórne, łysienie oraz nadmierne owłosienie u kobiet. Nadmiar kortyzolu może również powodować pękające naczynka na twarzy.
  • Wysoki poziom kortyzolu może prowadzić do odkładania się tłuszczu trzewnego oraz tkanki tłuszczowej na policzkach i wokół twarzy. Twarz może przy tym przybierać zaczerwieniony wygląd lub pojawiać się na niej rumień.
  • Nadmiar kortyzolu może powodować zatrzymywanie wody w organizmie i nadmierne wydalanie moczu.
  • Podwyższony kortyzol może zwiększać poziom kwasów żołądkowych, a także sprzyjać zgadze i refluksowi.
  • Wysoki poziom kortyzolu może objawiać się nadmiernym apetytem oraz zwiększać apetyt na słodkie produkty.
  • Wzrost poziomu kortyzolu może wywoływać migreny, a jego wysoki poziom może obniżać libido.

Objawy niskiego kortyzolu

Obniżony poziom kortyzolu może wpływać na ciśnienie tętnicze, masę ciała, siłę mięśni i samopoczucie.

  • Za mała ilość kortyzolu we krwi może wywoływać niskie ciśnienie.
  • Może również prowadzić do stopniowego spadku masy ciała.
  • Jednym z możliwych objawów jest osłabienie mięśni.
  • Mogą pojawić się także wahania nastroju.
  • Obniżony poziom kortyzolu może powodować przewlekłe zmęczenie.
  • Do możliwych objawów należą również zawroty głowy.

Sen, stres i aktywność

Sen, stres, światło i codzienna aktywność mogą wpływać na wydzielanie kortyzolu, zarówno je zwiększając, jak i ograniczając.

  • Stres może powodować wyrzut kortyzolu, a zmniejszenie jego produkcji może z kolei obniżać poziom stresu.
  • Intensywny wysiłek fizyczny oraz wzmożona aktywność fizyczna mogą prowadzić do wydzielania kortyzolu. Intensywne ćwiczenia wykonywane wieczorem mogą dodatkowo sprzyjać jego uwalnianiu.
  • Medytacja może obniżać poziom kortyzolu, podobnie jak kołdry obciążeniowe.
  • Post przerywany może podwyższać kortyzol, a wysokie dawki kofeiny mogą sprzyjać jego zwiększeniu. Jedzenie wieczorem również może podwyższać poziom kortyzolu.
  • Słońce może pomagać zmniejszać kortyzol, natomiast poranne światło może obniżać jego poziom w ciągu dnia. Blokowanie światła niebieskiego na komputerze może zmniejszać wytwarzanie kortyzolu.
  • Chodzenie po zimnej rosie może obniżać poziom kortyzolu, podczas gdy poranny zimny prysznic może powodować jego wyrzut.
  • Uziemianie może regulować wydzielanie kortyzolu.
  • Kortyzol może powodować trudności w zasypianiu.

Dieta i suplementacja

Poziom kortyzolu może zmieniać się pod wpływem diety oraz stosowanych suplementów.

  • Kiszonki mogą obniżać poziom kortyzolu, a błonnik może go zmniejszać.
  • Magnez może obniżać poziom kortyzolu. Podobne działanie przypisuje się kwasom omega.
  • Witamina C może obniżać poziom kortyzolu we krwi i pomagać regulować pracę nadnerczy, gdzie produkowany jest kortyzol.
  • Witamina D może obniżać poziom kortyzolu, podobnie jak witamina B6.
  • Adaptogeny mogą zmniejszać poziom kortyzolu. Wśród nich ashwagandha może przyczyniać się do jego obniżenia.
  • Olej z czarnuszki może obniżać poziom kortyzolu.
  • Zielona herbata może obniżać kortyzol, natomiast kawa może wywoływać jego wydzielanie. Kofeina w połączeniu z L-teaniną może jednak obniżyć poziom kortyzolu.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może obniżać poziom kortyzolu i zmniejszać ilość wydzielanego kortyzolu.
  • Picie herbaty z rumianku może wpływać na obniżenie kortyzolu.

Choroby i diagnostyka

Obniżony poziom kortyzolu może mieć związek z chorobami wpływającymi na funkcjonowanie organizmu.

  • Może wskazywać na choroby autoimmunologiczne.
  • Może również towarzyszyć gruźlicy.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu