Przyczyny obniżonego poziomu kortyzolu
Obniżony poziom kortyzolu może wynikać z zaburzeń osi hormonalnej i może objawiać się ogólnym osłabieniem. Różnicowanie przyczyn może wymagać oceny stylu życia, leków i chorób współistniejących oraz może opierać się na badaniach laboratoryjnych.
Czym jest obniżony kortyzol i jak się objawia
Zbyt niski poziom kortyzolu może:
- powodować niskie ciśnienie 1
- wywoływać stopniowy spadek masy ciała 1
- prowadzić do osłabienia mięśni 1
- wskazywać na choroby autoimmunologiczne 1
Obniżony kortyzol może też powodować przewlekłe zmęczenie, zawroty głowy przy wstawaniu i zwiększoną wrażliwość na stres.
Czynniki ryzyka i mechanizmy
Wysoki poziom kortyzolu może być rezultatem przewlekłych stanów stresowych 2, a stres może powodować wyrzut kortyzolu 1, co w dłuższym okresie może zaburzać regulację osi i prowadzić do wtórnych wahań z okresami obniżenia. Nieregularne posiłki mogą być przyczyną wysokiego poziomu kortyzolu 1, a zaburzenia snu mogą być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu 2, co może rozstrajać dobowy rytm i sprzyjać późniejszym spadkom porannym. Intensywny wysiłek fizyczny może być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu 1, a nieuzupełnianie węglowodanów po ćwiczeniach może być przyczyną wysokiego poziomu kortyzolu 1, co może nasilać katabolizm i w konsekwencji rozregulowywać wydzielanie.
Zależne objawy i współchorobowości
- Wysoki poziom kortyzolu może sprzyjać stanom zapalnym 1, może obniżać odporność 2 i może obniżać libido 3, a długotrwałe rozchwianie może utrudniać powrót do prawidłowych wartości.
- Wysoki poziom kortyzolu może sprzyjać pojawieniu się nadciśnienia tętniczego 2, wykwitów skórnych 1 i łysienia 1, a nadmierny poziom kortyzolu może sprzyjać utracie mięśni 1 oraz podwyższony kortyzol może prowadzić do zwiększenia poziomu kwasów żołądkowych 1, co łącznie może wskazywać na niestabilność osi.
Co może obniżać (regulować) kortyzol
Sen może obniżać poziom kortyzolu 1 i porządkuje rytm dobowy.
Kiszonki mogą obniżać poziom kortyzolu 1 poprzez wpływ na mikrobiotę i sygnalizację osi jelito–mózg.
Kwasy omega mogą obniżać poziom kortyzolu 1 wspierając równowagę zapalną.
Witamina C może obniżać poziom kortyzolu we krwi 1, co może łagodzić reakcję na stres.
Co może maskować lub towarzyszyć niskiemu kortyzolowi
- Depresja może być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu 2, a obniżony poziom testosteronu może być przyczyną wysokiego poziomu kortyzolu 2, co może zaciemniać obraz kliniczny przy jednoczesnych wahaniach.
- Nadwaga może być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu 1 i zaburzenia miesiączkowania mogą być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu 2, co może współwystępować z okresami obniżenia porannego.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.