Wolne rodniki

Wolne rodniki to reaktywne cząsteczki powstające w organizmie, między innymi w toku jego zwykłych procesów. Ich nadmiar bywa wiązany ze stresem oksydacyjnym, a antyoksydanty mogą uczestniczyć w ich neutralizowaniu.

Wolne rodniki i stres oksydacyjny

Zaburzona równowaga między wolnymi rodnikami a ich eliminacją może prowadzić do stresu oksydacyjnego. Zanieczyszczenia środowiska mogą nasilać stres oksydacyjny.

  • Koenzym Q10 może zwalczać stres oksydacyjny, a wodór może go redukować.
  • Tauryna może zapobiegać powstawaniu stresu oksydacyjnego, a kwas masłowy może chronić przed nim.
  • N-acetylocysteina połączona z niektórymi witaminami może poprawiać stan oksydacyjny u mężczyzn.
  • Mniszek lekarski może hamować utlenianie lipidów.
  • Fermentowany czarny czosnek może neutralizować wolne rodniki silniej niż surowy czosnek.

Antyoksydanty i ich działanie

Antyoksydanty to związki chemiczne, których zadaniem jest chronić organizm przed stresem oksydacyjnym. Kwasy omega-3 są silnymi przeciwutleniaczami, a kurkuma może wspierać organizm w walce z wolnymi rodnikami.

  • Tauryna może hamować wolne rodniki i mieć właściwości przeciwutleniające, a kwas azelainowy, glutation, flawonoidy, astaksantyna i sylimaryna mogą zwalczać, usuwać, neutralizować lub zmniejszać działanie wolnych rodników.
  • Melatonina może zwalczać działanie wolnych rodników i zmniejszać stres oksydacyjny.
  • Koenzym Q10 może chronić komórki przed utlenianiem.
  • Antyoksydanty ułatwiają organizmowi detoksykację kancerogenów i mogą chronić przed szkodliwym działaniem palenia papierosów.
  • Koenzym Q10, cynk, selen, kobalt, miedź i mangan należą zarówno do antyoksydantów endogennych, jak i egzogennych.
  • Spożywanie odpowiedniej ilości antyoksydantów wpływa na wzmocnienie odporności.

Roślinne źródła antyoksydantów

Wśród roślinnych źródeł o działaniu przeciwutleniającym są chaber bławatek, który może wykazywać właściwości przeciwutleniające, szczawik zajęczy, który może być silnym antyoksydantem, oraz lilak pospolity, który może przeciwdziałać wolnym rodnikom. Podobne działanie mogą wykazywać także skrzyp polny, aronia, podbiał, dzika róża i hibiskus.

  • Wśród innych roślin, które mogą neutralizować, zwalczać lub ograniczać działanie wolnych rodników, są czystek, chrzan, czosnek, nagietek lekarski, seler korzeniowy, ogonki z czereśni, bazylia, spirulina, liść laurowy, czarny bez i rumianek.
  • Działanie antyoksydacyjne mogą mieć także soplówka jeżowata, mniszek lekarski, różeniec górski, oregano, tymianek, lnica pospolita, rozmaryn, sok z liści łopianu, czarna porzeczka, jagody acai, dereń jadalny, cykoria podróżnik i pokrzywa.
  • Kurkuma może być źródłem antyoksydantów, a mięta może być bogata w przeciwutleniacze. Dzika róża może zawierać zeaksantynę i likopen, jarmuż może zawierać antyoksydanty, a traganek błoniasty — silne antyoksydanty. Siemię lniane może zawierać antyoksydanty, które normalizują poziom estrogenów we krwi.

Żywność i napoje antyoksydacyjne

Orzechy włoskie mogą zawierać antyoksydanty. Zielona herbata może neutralizować wolne rodniki, a poziom przeciwutleniaczy w niej może wpływać na poprawę ogólnego zdrowia. Herbata matcha może zawierać przeciwutleniacze, a jej katechiny mogą wspierać organizm w walce z wolnymi rodnikami.

  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu wolnych rodników.
  • Kombucha i ocet jabłkowy mogą neutralizować wolne rodniki.
  • Piwo może chronić przed wolnymi rodnikami, zawierać antyoksydanty i zwiększać ich poziom w organizmie.
  • Gorzka czekolada może redukować wolne rodniki i działać antyoksydacyjnie, a spożywanie czekolady z dużą zawartością kakao może zwiększać poziom antyoksydantów w organizmie.
  • Warzywa i owoce, awokado, czereśnie oraz migdały mogą być źródłem przeciwutleniaczy.
  • Tłuszcze zwierzęce mogą być źródłem antyoksydantów lipofilnych.
  • Ziele yerba mate zawiera polifenole, czyli silne przeciwutleniacze.
  • Napar z Tulsi, goździki i liście malin w naparze mogą działać antyoksydacyjnie.
  • Karob może zawierać związki antyoksydacyjne, a imbir jest bogaty w produkty antyoksydacyjne.

Witaminy i związki antyoksydacyjne

Witamina E może działać antyoksydacyjnie, a także chronić mitochondria przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. Likopen może działać antyoksydacyjnie i neutralizować wolne rodniki. Melatonina może działać jak antyoksydant i pomagać zwalczać wolne rodniki.

  • Luteina zawarta w awokado może być silnym przeciwutleniaczem.
  • Koenzym Q10 to silny antyoksydant.
  • Witamina C może działać antyoksydacyjnie.
  • Astaksantyna może być antyoksydantem.
  • Galaktolipid może wykazywać właściwości przeciwutleniające.
  • Kwercetyna może działać jako antyoksydant.
  • Inozytol może działać antyoksydacyjnie.
  • Arginina może być silnym przeciwutleniaczem.

Stres oksydacyjny a choroby

Nadmiar wolnych rodników może powodować wiele chorób, a stres oksydacyjny może powodować chorobę Alzheimera. Związek ten obejmuje różne schorzenia i zaburzenia, a także możliwe działanie ochronne antyoksydantów w przypadku części z nich.

  • Nadmiar wolnych rodników może powodować reumatoidalne zapalenie stawów, a antyoksydanty mogą chronić przed chorobą stawów.
  • Wolne rodniki mogą przyczyniać się do nowotworów poprzez stres oksydacyjny; antyoksydanty zawarte w guaranie mogą pomóc powstrzymać rozwój komórek nowotworowych.
  • Stres oksydacyjny może powodować zaburzenia płodności.
  • Nadmiar wolnych rodników może powodować chorobę Parkinsona.
  • Duża ilość wolnych rodników może powodować astmę, a antyoksydanty mogą chronić przed astmą.
  • Nadmiar szkodliwych wolnych rodników może powodować wiele chorób metabolicznych.
  • Nadmiar wolnych rodników może powodować nadciśnienie tętnicze poprzez stres oksydacyjny, a także zawał mięśnia sercowego za jego pośrednictwem oraz udar mózgu.
  • Duża ilość wolnych rodników może pośrednio przyczyniać się do depresji przez stres oksydacyjny.
  • Stres oksydacyjny może powodować osteoporozę.
  • Nadmiar wolnych rodników może przyczyniać się do cukrzycy typu 2 poprzez stres oksydacyjny, a antyoksydanty mogą chronić przed cukrzycą.
  • Nadmiar wolnych rodników może przyczyniać się do choroby Alzheimera i demencji, a antyoksydanty mogą spowalniać przebieg choroby Alzheimera.
  • Stres oksydacyjny może przyczyniać się do rozwoju jaskry, a antyoksydanty mogą chronić przed miażdżycą.
  • Antyoksydanty zawarte w rzeżusze mogą naprawiać uszkodzenia wątroby.

Starzenie i ochrona skóry

Nadmiar wolnych rodników może przyspieszać starzenie od wewnątrz oraz przyspieszać starzenie zewnętrzne.

  • Kremy przeciwzmarszczkowe na bazie kasztanowca pospolitego mogą wykazywać silne działanie antyoksydacyjne.
  • Masło shea może chronić przed wolnymi rodnikami, a zielona herbata — chronić skórę przed wolnymi rodnikami.
  • OPC może chronić skórę przed starzeniem, a czystek może opóźniać procesy starzenia; ma przy tym dużą zawartość antyoksydantów.
  • Spożywanie odpowiedniej ilości antyoksydantów może spowalniać starzenie się organizmu, a ich ilość powinna rosnąć wraz z wiekiem i wzrostem zanieczyszczenia środowiska.

Oczy a stres oksydacyjny

Antyoksydanty zawarte w miłorzębie japońskim mogą łagodzić schorzenia oczu. Mogą też wspierać zdrowie oczu i chronić plamkę żółtą przed degradacją.

  • Stres oksydacyjny może przyczyniać się do rozwoju zaćmy, a nadmiar wolnych rodników może pogarszać wzrok.
  • Antyoksydanty mogą zmniejszać ryzyko zaćmy i chronić przed zaćmą.

Pozostałe zastosowania

Uziemianie organizmu może redukować wolne rodniki. Kontakt dłoni z roślinami może pomagać w walce z wolnymi rodnikami.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu