Żelazo

Żelazo to pierwiastek chemiczny należący do grupy metali przejściowych, oznaczany symbolem Fe i posiadający liczbę atomową 26. Jest jednym z najważniejszych i najpowszechniej występujących metali na Ziemi, charakteryzującym się wysoką wytrzymałością i przewodnictwem elektrycznym. W stanie czystym żelazo ma strukturę krystaliczną i jest stosowane w różnych gałęziach przemysłu, zwłaszcza w produkcji stali. Występuje naturalnie w rudach żelaza, które są podstawowym surowcem do jego pozyskiwania.

Żelazo jest składnikiem mineralnym potrzebnym między innymi do prawidłowego transportu tlenu i funkcjonowania organizmu. Bywa wiązane z produkcją energii, kondycją skóry, włosów i paznokci oraz odpornością.

Źródła żelaza

Żelazo występuje zarówno w produktach zwierzęcych, jak i w roślinach oraz innych produktach spożywczych.

  • Pokrzywa może zawierać żelazo, dostarczać je do organizmu i być jego źródłem.
  • Polędwica wołowa może być źródłem żelaza, a mięso — w tym czerwone mięso — może dostarczać żelazo hemowe.
  • Drób może dostarczać żelazo hemowe. Żółtka jaj mogą być bogate w żelazo, a sardynki mogą być jego źródłem.
  • Gorzka czekolada może zawierać żelazo. Orzechy również mogą być jego źródłem.
  • Żyworódka może zawierać żelazo, podobnie jak seler korzeniowy i chlorella, która może dostarczać ten minerał.
  • Obecność żelaza w mniszku lekarskim może czynić go wartościowym dla diety.
  • Dieta wegańska może dostarczać żelazo niehemowe.
  • Fusy z kawy mogą zawierać żelazo.
  • Sproszkowana roślina ashwagandhy może stanowić bogate źródło żelaza.
  • Ziele yerba mate jest bogate w minerały, wśród których znajdują się cynk, magnez, mangan, żelazo i potas.
  • Nasiona chia mogą zawierać więcej żelaza niż słynący z niego szpinak.

Wchłanianie żelaza

Wchłanianie żelaza może zależeć od jego formy oraz od tego, z jakimi produktami i składnikami jest przyjmowane.

  • Żelazo hemowe może wchłaniać się lepiej niż żelazo niehemowe.
  • Witamina C może zwiększać wchłanianie żelaza, a także poprawiać jego przyswajalność.
  • Picie wody z cytryną może poprawiać wchłanianie żelaza.
  • Czosnek może zwiększać przyswajalność żelaza, a kukurydza może pomagać w jego lepszym przyswajaniu.
  • Kiszonki mogą zwiększać wchłanianie żelaza niehemowego. Witamina C może wychwytywać żelazo niehemowe, natomiast karotenoidy mogą zwiększać jego wchłanianie.
  • Beta-karoten może zwiększać wchłanianie żelaza, podobnie jak witamina A — zwłaszcza w przypadku żelaza pochodzącego z roślin.
  • Produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza, a błonnik może ograniczać jego wchłanianie.
  • Wapń może zmniejszać wchłanianie żelaza.
  • Tanina może zmniejszać wchłanianie żelaza. Picie czarnej herbaty może ograniczać jego wchłanianie, podobnie jak picie zielonej herbaty.
  • Picie herbaty może blokować wchłanianie żelaza, dlatego unikanie jej podczas suplementacji może poprawiać wchłanianie żelaza.
  • Czerwone wino może blokować wchłanianie żelaza.
  • Picie kawy może blokować wchłanianie żelaza, a unikanie jej podczas suplementacji może poprawiać jego wchłanianie.
  • Glifosat może upośledzać wchłanianie żelaza.

Niedobór żelaza

Pokrzywa może uzupełniać niedobory żelaza.

  • Niedobór żelaza może prowadzić do przewlekłego zmęczenia, a zmęczenie może być jego objawem.
  • Może również powodować bóle głowy oraz zawroty głowy.
  • Do możliwych objawów należą bladość skóry, zimne dłonie i zimne stopy.
  • Niedobór żelaza może zwiększać drażliwość, przyczyniać się do depresji i prowadzić do zaburzeń koncentracji.
  • Może wiązać się z problemami ze snem, natomiast problemy ze snem mogą także sprzyjać obniżeniu poziomu żelaza.
  • Niedobór żelaza może osłabiać paznokcie i zwiększać ich łamliwość. Odwarstwianie się paznokci od łożyska oraz grzybica paznokci również mogą być jego objawami.
  • Łamliwość włosów może być objawem niedoboru żelaza, podobnie jak chęć na kwaśne produkty.
  • Brak żelaza może osłabiać kości i bywać związany z osłabieniem odporności.
  • Niedobór żelaza może zaburzać funkcjonowanie żołądka, a zakażenie bakterią Helicobacter pylori może obniżać poziom żelaza w organizmie.
  • Zaburzenia pracy nerek mogą powodować obniżenie poziomu żelaza.
  • Niedobór żelaza może prowadzić do rozwoju niedokrwistości.
  • Może powodować zaburzenia rytmu serca, a nierównomierne bicie serca może być jego objawem.
  • U kobiet w ciąży niedobór żelaza może być przyczyną niskiej masy urodzeniowej dziecka.

Funkcje żelaza

Żelazo może uczestniczyć w procesach związanych z produkcją kolagenu oraz kondycją włosów.

  • Żelazo może uczestniczyć w tworzeniu kolagenu w organizmie, a jego dostarczanie może wiązać się ze wzrostem produkcji kolagenu.
  • Żelazo może ograniczać wypadanie włosów.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Nadmiar żelaza może wiązać się z niekorzystnymi zmianami w organizmie i wymagać ostrożności przy suplementacji.

  • Wklęsłe paznokcie z wywiniętymi brzegami mogą być objawem nadmiaru żelaza.
  • Nadmiar żelaza może upośledzać działanie układu immunologicznego.
  • Sok z pokrzywy nie powinien być spożywany w przypadku nadmiaru żelaza w organizmie.
  • Suplementacja żelazem może odżywiać Candida albicans.

Pozostałe zastosowania

Żelazo może zwiększać przyswajalność witaminy C.

  • Zwiększenie spożycia produktów bogatych w żelazo pochodzenia roślinnego może korzystnie wpływać na płodność u kobiet.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu