Właściwości produktów roślinnych

Właściwości produktów roślinnych obejmują ich wartość odżywczą, zawartość witamin, minerałów, błonnika i związków bioaktywnych. Bywają one wiązane ze wsparciem odporności, metabolizmu oraz ogólnego stanu zdrowia, a także z zastosowaniami kulinarnymi i gospodarczymi.

Wartość odżywcza produktów

Produkty roślinne mogą dostarczać zarówno witamin i składników mineralnych, jak i różnorodnych związków organicznych.

  • Biotyna może występować w produktach pochodzenia roślinnego, choć do jej głównych źródeł należą także mleko, jaja, produkty zbożowe i podroby.
  • Warzywa i owoce mogą być cennym źródłem błonnika, potasu, miedzi, manganu, żelaza oraz witamin. Zielone warzywa mogą dodatkowo działać odkwaszająco na organizm.
  • Rośliny strączkowe, zielone warzywa liściaste i ziarna słonecznika mogą zawierać kwas foliowy.
  • Produkty pełnoziarniste mogą dostarczać witamin z grupy B, którym przypisuje się także związek z obniżeniem stresu. Produkty pełnoziarniste z ekologicznych upraw mogą być źródłem selenu.
  • Owoce dzikiej róży, agrest i owoce cytrusowe mogą zawierać witaminę C. Zielone owoce aceroli mogą mieć dwukrotnie wyższy poziom tej witaminy niż owoce dojrzałe.
  • Jagody goji mogą być źródłem wielu składników mineralnych, a pokrzywa może dostarczać organizmowi składników mineralnych.
  • Żyworódka może zawierać mikroelementy i makroelementy, a także kwasy organiczne. Spożywanie roślin z rodzaju Amsinckia może dostarczać składników odżywczych.
  • Siemię lniane może być bogate w kwasy tłuszczowe omega-3. Naturalne oleje roślinne mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi, a spożywanie nierafinowanych olejów roślinnych może poprawiać zdrowie.
  • Owoce kasztanowca mogą zawierać kwas glukuronowy, kwas tyglinowy i kwas izomasłowy. Mogą także zawierać kwas masłowy.
  • Kiełki mogą dostarczać witamin, natomiast białko z roślin pylących może pojawiać się w produktach spożywczych.
  • Produkty z białej mąki mogą działać śluzotwórczo.
  • Zwiększone spożywanie produktów roślinnych może zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka, a dieta roślinna może zmniejszać postęp chorób nerek. Zwiększenie spożycia produktów bogatych w żelazo pochodzenia roślinnego może korzystnie wpływać na płodność u kobiet.

Produkty przetworzone i light

Produkty przetworzone i light mogą różnić się trwałością, składem oraz wpływem na wartość odżywczą i masę ciała.

  • Przetwarzanie może przedłużać datę spożycia produktu, a ozonowanie może dodatkowo wydłużać jego trwałość.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej składników mineralnych i mniej witamin, natomiast produkty light mogą dostarczać mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż ich pełnotłuste odpowiedniki.
  • Zmniejszona zawartość tłuszczu nie wyklucza tego, że produkty przetworzone mogą zwiększać masę ciała, a produkty light mogą przyczyniać się do otyłości. Eliminacja produktów wysoko przetworzonych może zmniejszać otyłość.
  • Produkty przetworzone mogą zwiększać poziom trójglicerydów, zawierać cukier oraz tłuszcze trans. Mogą też zawierać wzmacniacze smaku i uzależniać.
  • Produkty light mogą zawierać słodziki, a przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów.
  • Produkty przetworzone mogą mieć działanie śluzotwórcze i prowadzić do chorób żołądka.
  • Produkty seropodobne mogą odznaczać się niską wartością żywieniową.
  • System Nutri-Score może zaniżać ocenę produktów naturalnych.

Białko, błonnik i metabolizm

Roślinne produkty mogą dostarczać białka i błonnika, a ich wybór bywa łączony z procesami związanymi z metabolizmem.

  • Rośliny strączkowe mogą zawierać białko i stanowić sposób na zwiększenie jego spożycia.
  • Białko roślinne może być ciężkostrawne, natomiast białko zwierzęce może być bardziej wartościowe od roślinnego.
  • Produkty wysokobiałkowe mogą być pomocne dla sportowców.
  • Produkty bogate w błonnik pokarmowy mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi.
  • Soki z owoców mogą zawierać błonnik.
  • Produkty pełnoziarniste mogą wykazywać działanie przeciwzapalne i obniżać poziom cholesterolu.
  • Spożywanie produktów pełnoziarnistych może zmniejszyć ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego o 20%.
  • Dieta roślinna może sprzyjać zwiększonemu poziomowi glicyny w organizmie.
  • Produkty zawierające witaminy mogą zmniejszać odczuwanie głodu.

Polifenole i antyoksydanty

Polifenole i antyoksydanty nadają wielu produktom roślinnym właściwości, które mogą mieć znaczenie dla ochrony organizmu.

  • Produkty bogate w polifenole mogą pomagać łagodzić stany zapalne.
  • Warzywa i owoce mogą zawierać przeciwutleniacze, a spożywanie produktów bogatych w antyoksydanty może zmniejszać ryzyko pojawienia się mięśniaków.
  • Żyworódka może zawierać związki polifenolowe.
  • Kakao może zawierać polifenole, a polifenole w kakao mogą mieć wyższą aktywność antyoksydacyjną niż polifenole w innych produktach.
  • Kawa również może zawierać polifenole.
  • Wiśnie mogą zawierać związki przeciwnowotworowe, podobnie jak orzechy mogą mieć właściwości antynowotworowe.
  • Pestki winogron mogą uelastyczniać tętnice.
  • Owoce kasztanowca mogą zawierać kwas kumarowy.
  • Orzechy włoskie wykazują także właściwości grzybobójcze.

Zielona herbata

Zielona herbata może zawierać polifenole i dostarczać je organizmowi.

  • Zawiera również przeciwutleniacze, a ich poziom może wpływać na poprawę ogólnego zdrowia. Może też neutralizować wolne rodniki.
  • W jej składzie może znajdować się galusan epigallokatechiny.
  • Zielona herbata może dostarczać organizmowi teofilinę, zawierać teaninę oraz dostarczać katechin.
  • Regularne spożywanie zielonej herbaty może poprawiać wydolność organizmu.
  • Może także zwiększać gęstość kości.
  • Ze względu na przypisywane jej właściwości zielona herbata może być zaliczana do superżywności.

Zioła i rośliny lecznicze

Drzewa wydzielają substancje fitocynowe.

  • Propolis może wzmagać działanie przeciwbakteryjne fitoncydów, a olejki eteryczne mogą wspierać układ odpornościowy człowieka.
  • Rzeżucha wykazuje właściwości przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne.
  • Sok z żyworódki może mieć właściwości przeciwzapalne i bakteriobójcze.
  • Żyworódka może mieć właściwości lecznicze, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne oraz przeciwzapalne.
  • Żyworódka może mieć także właściwości regenerujące, a żyworódka Daigremonta może wykazywać działanie regenerujące.
  • Owoce kasztanowca mogą mieć właściwości lecznicze i być stosowane do produkcji leków. Kwiaty kasztanowca zwyczajnego również mogą mieć właściwości lecznicze.
  • Ziele żywokostu może mieć właściwości ściągające.
  • Wrotycz może zwiększać wydzielanie soków trawiennych, a lilak pospolity może wspomagać układ trawienny.
  • Herbata z łopianu może wspierać układ odpornościowy, natomiast herbata z szałwii może poprawiać produkcję żółci.
  • Świeże ziele babki zwyczajnej może zawierać więcej substancji czynnych niż ziele suszone.
  • Ostropest plamisty ma właściwości odtruwające, a pokrzywa może pomagać usprawnić usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii z organizmu.
  • Kamala ma właściwości przeciwpasożytnicze.
  • Imbir ma właściwości wspomagające układ nerwowy.
  • Siemię lniane może być ziołem zawierającym osłaniające śluzy, a surowcem lepiężnika w zielarstwie może być kłącze.
  • Owoce jarzębiny mogą rewitalizować organizm.

Przygotowanie i biodostępność

Sposób przygotowania i łączenia produktów może wpływać na przyswajanie zawartych w nich składników.

  • Fermentowanie liści malin może zwiększać ich wartość odżywczą, a fermentowanie liści jeżyn może wpływać na ich właściwości zdrowotne.
  • Gotowanie ziół zawierających krzem może zwiększać ich skuteczność.
  • Spożywanie niefiltrowanych olei roślinnych może sprzyjać poprawie zdrowia.
  • Łączenie produktów z magnezem z pomidorami może wspierać wchłanianie składników odżywczych.
  • Podobny efekt może przynieść łączenie produktów z magnezem z fasolą, ziemniakami lub suszonymi morelami.
  • Cebula może zwiększać biodostępność likopenu, podobnie jak czosnek.
  • Witamina A może zwiększać wchłanianie żelaza pochodzącego z roślin, natomiast produkty pszenne mogą utrudniać jego przyswajanie.
  • Zamrożenie owoców może zwiększać biodostępność zawartych w nich antocyjanów.
  • Inulina może zwiększać przyswajalność niektórych składników mineralnych.

Uprawa i jakość roślin

Jakość roślin może zależeć od nawożenia, rodzaju stosowanych preparatów oraz sposobu prowadzenia uprawy.

  • Nawożenie może sprawiać, że roślina staje się zdrowsza, a nawozy w postaci gnojówki i obornika mogą dostarczać jej niezbędnych składników odżywczych.
  • Kompostowanie pozwala uzyskać naturalny nawóz bogaty w składniki pokarmowe dla roślin. Płynne nawozy organiczne mogą natomiast poprawiać jakość pomidorów, podobnie jak gnojówki roślinne.
  • Kwas humusowy może wspomagać rozwój roślin, a po jego zastosowaniu pomidory mogą pochłaniać więcej składników z nawozów.
  • Bakterie stosowane w uprawie roślin mogą zwiększać ich odporność i stymulować system odpornościowy, a także chronić je przed różnymi chorobami. Mączka bazaltowa również może podnosić odporność roślin.
  • Środki ochrony roślin stosowane przy uprawie pomidorów mogą pomagać chronić je przed chorobami.
  • Podwiązywanie pomidorów może pomagać podtrzymać roślinę.
  • Spożywanie produktów pochodzących z naturalnych gospodarstw może zwiększać bogactwo niektórych składników odżywczych.

Zastosowania kulinarne

Dzikie rośliny mogą być wykorzystywane jako składniki potraw.

  • Drewno drzew owocowych może służyć do wędzenia potraw.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo produktów roślinnych zależy zarówno od ich składu, jak i od indywidualnej reakcji organizmu.

  • Syrop z sosny może wywołać reakcję alergiczną.
  • Białka alergizujące mogą pojawiać się w pyłkach roślin.
  • Zdrowa żywność może zawierać mniej substancji chemicznych, jednak ilość dodatków do żywności może decydować o jej bezpieczeństwie.
  • Oleje roślinne mogą powodować nowotwory.
  • Olej CBD może mieć właściwości psychoaktywne.

Pozostałe zastosowania

Rośliny mogą mieć zastosowania wykraczające poza bezpośrednie wykorzystanie ich produktów.

  • Nawłoć może być rośliną miododajną.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu