Rola witamin w organizmie

Witaminy to związki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, uczestniczące między innymi w przemianach energetycznych, odporności i procesach regeneracyjnych. Ich działanie bywa wiązane ze stanem skóry, układem nerwowym, krążeniem oraz gospodarką mineralną.

Niedobory i objawy

Niedobór witaminy C może prowadzić do szkorbutu. Przewlekły stres może obniżać jej poziom w organizmie, a także zmniejszać poziom witamin z grupy B. Ich niedobór może osłabiać układ nerwowy.

  • Niedobór witaminy B1 może powodować obrzęki, a brak witaminy B5 — zmęczenie.
  • Niedobór witaminy B9 może prowadzić do powstawania aft w jamie ustnej.
  • Niedobór witamin z grupy B może zaburzać funkcjonowanie żołądka.
  • Przy braku biotyny w organizmie może występować senność.
  • Niedobór witamin może powodować powstawanie Candida albicans.

Źródła witamin w diecie

Pokrzywa może być źródłem wielu witamin, w tym witaminy C, K i E, a także dostarczać witamin A, D, B1, B2, B3 oraz kwasu foliowego. Ogólnie bywa wymieniana jako źródło witamin.

  • Wśród innych roślinnych źródeł witaminy C znajdują się szczawik zajęczy, dzika róża, papryka, kiwi, ziarnopłon, liście chrzanu, żyworódka, nawłoć pospolita i agrest.
  • Dzika róża może dostarczać naturalnego beta-karotenu, który przekształca się w witaminę A, a mniszek lekarski może dostarczać retinolu.
  • Witaminę K mogą dostarczać rzeżucha, brokuły, awokado w postaci witaminy K1 i roszponka.
  • Kiełki mogą dostarczać witamin, w tym witaminę E.
  • Żyworódka może zawierać witaminy B1, B2, B3, E oraz witaminy z grupy B.
  • Dzika róża może zawierać witaminy z grupy B, a liście chrzanu również mogą być ich źródłem.
  • Biotyna może znajdować się w orzechach laskowych i wątróbce.
  • Żółtka jaj mogą być bogate w witaminę B12, a wątróbka może być jej źródłem. Witaminę B12 może dostarczać także ośmiornica.
  • Regularne jedzenie jajek może dostarczać organizmowi niezbędnych witamin, a witaminy mogą znajdować się również w jabłkach i kolostrum.
  • Słońce może zwiększać poziom witaminy D w organizmie, natomiast szyba może blokować produkcję tej witaminy w organizmie ze światła słonecznego.

Odporność i infekcje

Witamina D może zwiększać odporność organizmu i wspierać funkcjonowanie układu odpornościowego. Biotyna wzmacnia układ odpornościowy.

  • Witamina C może wspierać odporność, usprawniać funkcjonowanie układu odpornościowego oraz wspierać organizm podczas choroby.
  • Witamina C może spowalniać zanik grasicy, a witaminy mogą pomagać w budowaniu odporności.
  • Witamina D może pobudzać powstawanie komórek odpornościowych i regulować funkcje limfocytów T.
  • Witamina D3 z K2 może wspierać funkcjonowanie układu odpornościowego.
  • Witamina A może wspierać układ odpornościowy oraz chronić nabłonek układu oddechowego przed drobnoustrojami.
  • Odpowiedni poziom witaminy D w organizmie może pomagać w zapobieganiu zakażeniu bakterią Helicobacter pylori oraz w jej eliminacji z organizmu.

Układ nerwowy i stres

Niedobór witaminy B6 może wiązać się z depresją, podobnie jak niedobór witaminy C. Witamina C może osłabiać reakcję organizmu na stres, a witaminy z grupy B mogą zwiększać odporność na jego działanie. Układ nerwowy może również reagować na witaminy z grupy B pobudzeniem lub wyciszeniem.

  • Niedobór witaminy C może sprzyjać problemom ze snem.
  • Niedobór witaminy B5 może powodować rozdrażnienie, drżenie mięśni i problemy z zasypianiem.
  • Witamina C może pomagać regulować pracę nadnerczy, w których produkowany jest kortyzol, oraz poprawiać pracę układu nerwowego.
  • Witamina B5 może regulować rytm dobowy i wspierać układ nerwowy.
  • Witaminy z grupy B mogą poprawiać plastyczność mózgu.
  • Połączenie witamin B9 i B12 może wspierać produkcję serotoniny w organizmie.
  • Witamina K może wpływać na układ nerwowy.
  • Żółtko jaj, bogate w witaminę B6, może wpływać na poziom pamięci.

Skóra, tkanki i starzenie

Witamina C może zwiększać i wspomagać produkcję kolagenu, ważnego składnika tkanek. Może także poprawiać kondycję skóry oraz spowalniać jej starzenie.

  • Witamina C może spowalniać zanik mięśni i wspierać kondycję chrząstek.
  • Witamina A może działać jako przeciwutleniacz, regenerować śluzówki oraz ograniczać powstawanie zaskórników przy jej niedoborze.
  • Witamina B3 może uczestniczyć w regeneracji błon śluzowych.
  • Witaminy C i E mogą zmniejszać stres oksydacyjny w błonie śluzowej żołądka.
  • Witaminy z grupy B mogą ograniczać wypadanie włosów.
  • Witamina D może opóźniać procesy starzenia się, a także być pomocna w radzeniu sobie z trądzikiem.

Krew i krążenie

Witamina B12 bierze udział w tworzeniu krwinek czerwonych w szpiku, a niedobór witaminy B9 może prowadzić do anemii. Witamina C może wspomagać krążenie, wspierać kondycję i ochronę naczyń krwionośnych, rozpuszczać skrzepy i zapobiegać ich tworzeniu oraz obniżać stężenie trójglicerydów we krwi.

  • Niedobór witaminy B6 może zwiększać ryzyko wystąpienia udaru mózgu, natomiast witamina B6 obecna w ziemniakach może wspierać układ krążenia.
  • Biotyna może odgrywać istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi, a witamina D może regulować te procesy.

Kości i gospodarka mineralna

Witamina C może wspierać kondycję kości i zmniejszać ryzyko rozwoju osteoporozy. Witamina K2 może pomagać kierować wapń do kości.

  • Witamina D3 może podnosić poziom wapnia w organizmie, a witamina D zwiększać jego biodostępność.

Wchłanianie i współdziałanie

Wchłanianie witamin i ich działanie może zależeć od obecności innych składników. Bioflawonoidy mogą poprawiać przyswajanie witaminy C oraz wydłużać czas jej działania. Witamina C może poprawiać wchłanianie żelaza niehemowego, a żelazo może zwiększać jej przyswajalność.

  • Magnez, jony cynku, czosnek, cebula, selenometionina i szparagi mogą wspierać działanie witaminy C.
  • Koenzym Q10 może pomagać regenerować witaminy C i E.
  • Witamina A w formie retinolu może być dobrze wchłanialna, a cynk może wspierać jej przekształcanie w kwas retinowy i działanie w oku.
  • Cynk może wspierać funkcjonowanie i aktywację witaminy D. Magnez może wspierać wchłanianie witaminy D, jej przekształcanie w formę aktywną oraz rozprowadzanie witaminy D3, a witamina D może pomagać we wchłanianiu magnezu w jelitach.
  • Wapno może zwiększać przyswajalność witaminy B12, a witamina D może poprawiać jej wchłanianie. Rozłożenie spożywanej witaminy B12 na kilka porcji dziennie może pomagać w jej lepszym przyswajaniu.
  • Kwas foliowy może być łączony z witaminami, w tym z witaminą C.
  • Witamina B3 może wspierać działanie witamin z grupy B.
  • Witamina E może wspierać funkcje selenu, a selen może wspierać funkcje witaminy E.
  • Witamina K2 może rozpuszczać się w tłuszczach, natomiast witamina D3 w formie kropli może być dobrze przyswajalna.
  • Probiotyki mogą wspomagać syntezę witamin w organizmie.
  • Kwaśne środowisko może sprzyjać wchłanianiu witaminy C, a magnez może lepiej przyswajać się w takim środowisku; przy tym warto zadbać o witaminę C.
  • Mniejsze dawki witaminy C mogą poprawiać jej przyswajanie.
  • Obecność witaminy B6 może ułatwiać przyswajanie potasu.

Działanie antyoksydacyjne

Witamina C może działać antyoksydacyjnie i chronić przed stresem oksydacyjnym. Witamina E może ochraniać mitochondria przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.

Witaminy a nowotwory

Witamina C może mieć działanie przeciwnowotworowe. Witamina D może mieć działanie przeciwnowotworowe, zapobiegać nowotworom oraz hamować powstawanie przerzutów nowotworowych.

Metabolizm i funkcje narządowe

Witaminy uczestniczą w regulacji procesów metabolicznych i mogą wpływać na funkcjonowanie narządów. Wątroba może magazynować witaminy, a witamina D może pomagać regulować poziom cukru.

  • Witamina B6 może być niezbędna do prawidłowej produkcji tauryny w organizmie.
  • Witamina C może zapobiegać zaćmie.

Formy, trwałość i oczyszczanie

Witamina C może oczyszczać organizm z toksyn. Występuje także jako czysty kwas l-askorbinowy, a witamina C z igliwia może się utleniać.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Skrzyp polny może rozkładać witaminę B1 i blokować jej działanie. Witamina C może łatwo się utleniać. Niewydolność nerek może ograniczać efektywność witaminy D.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu