Skutki nadmiaru kortyzolu

Kortyzol jest hormonem produkowanym przez nadnercza, który pomaga organizmowi reagować na stres i regulować między innymi metabolizm, ciśnienie oraz odporność. Jego długotrwale podwyższony lub obniżony poziom bywa wiązany z różnorodnymi objawami i zaburzeniami funkcjonowania organizmu.

Przyczyny zaburzeń kortyzolu

Podwyższony poziom kortyzolu może wiązać się z przewlekłym stresem, zaburzeniami snu i depresją, a stres może powodować wyrzut kortyzolu. Na jego wydzielanie wpływają również codzienne obciążenia organizmu oraz niektóre zaburzenia hormonalne.

  • Intensywny lub wzmożony wysiłek fizyczny może sprzyjać wydzielaniu kortyzolu, podobnie jak intensywne ćwiczenia wieczorem, trenowanie na czczo oraz nieuzupełnianie węglowodanów po wysiłku.
  • Poziom kortyzolu może podwyższać nadwaga, nieregularne spożywanie posiłków, jedzenie wieczorem i post przerywany.
  • Kofeina w wysokich dawkach może sprzyjać podwyższeniu poziomu kortyzolu, a kawa może wywoływać jego wydzielanie. Wzrost kortyzolu może być także skutkiem picia alkoholu.
  • Zaburzenia miesiączkowania mogą być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu, a obniżony poziom testosteronu może wiązać się z jego wysokim poziomem.
  • Gruczolak przysadki może powodować wzrost poziomu kortyzolu, natomiast wysoki poziom kortyzolu może być rezultatem anoreksji.
  • Poranny zimny prysznic może powodować wyrzut kortyzolu, a niebieskie światło może sprzyjać jego wytwarzaniu.
  • Zbyt niski poziom kortyzolu może wskazywać na gruźlicę albo choroby autoimmunologiczne.

Sylwetka i metabolizm

Nadmiar kortyzolu może objawiać się nadmiernym apetytem i zwiększać apetyt na słodkie produkty. Może również powodować odkładanie się tłuszczu trzewnego.

  • Tkanka tłuszczowa może odkładać się wokół twarzy, także na policzkach.
  • Wysoki poziom kortyzolu może powodować zatrzymywanie wody w organizmie.
  • Szczupłość kończyn może być objawem wysokiego poziomu kortyzolu.

Skóra, włosy i hormony

Wysoki poziom kortyzolu może obniżać libido, przyspieszać starzenie się skóry i obniżać produkcję kolagenu.

  • Na twarzy nadmiar kortyzolu może objawiać się zaczerwienieniem policzków, rumieniem oraz pękającymi naczynkami.
  • Wysoki poziom kortyzolu może sprzyjać pojawieniu się wykwitów skórnych.
  • W obrębie włosów i owłosienia może sprzyjać łysieniu oraz nadmiernemu owłosieniu u kobiet.
  • Podwyższony kortyzol może być związany z menopauzą.

Serce i ciśnienie

Wysoki poziom kortyzolu może sprzyjać pojawieniu się nadciśnienia tętniczego. Nadmiar tego hormonu może także zwiększać ryzyko zawału serca.

  • Zbyt mała ilość kortyzolu we krwi może wywoływać niskie ciśnienie i zawroty głowy.
  • Kortyzol może podnosić poziom fibrynogenu.

Sen, stres i nastrój

Podwyższony poziom kortyzolu może powodować trudności w zasypianiu i wywoływać migreny. Z kolei zbyt mała ilość kortyzolu we krwi może prowadzić do przewlekłego zmęczenia.

Odporność i stany zapalne

Podwyższony poziom kortyzolu może obniżać odporność organizmu i zwalniać układ odpornościowy, a także sprzyjać stanom zapalnym oraz zwiększać predyspozycje na infekcje. Wysoki poziom kortyzolu może powodować infekcje.

Układ pokarmowy

Podwyższony poziom kortyzolu może zwiększać ilość kwasów żołądkowych. Wysoki kortyzol może sprzyjać zgadze oraz prowadzić do refluksu.

Kości i mięśnie

Nadmierny poziom kortyzolu może sprzyjać osłabieniu układu mięśniowo-szkieletowego, w tym utracie mięśni i rozwojowi osteoporozy. Wysoki poziom kortyzolu może także hamować przyswajanie wapnia.

  • Za mała ilość kortyzolu we krwi może wywoływać osłabienie mięśni.
  • Glikokortykosteroidy mogą zwiększać wydalanie wapnia wraz z moczem.

Sposoby regulacji kortyzolu

Ashwagandha może przyczyniać się do obniżenia poziomu kortyzolu. Witamina C może obniżać poziom kortyzolu we krwi oraz pomagać regulować pracę nadnerczy, gdzie jest on produkowany. Sen może obniżać i regulować poziom kortyzolu.

  • Medytacja może obniżać poziom kortyzolu, a uziemianie może regulować jego wydzielanie.
  • Błonnik może zmniejszać poziom kortyzolu, podobnie jak kwasy omega, magnez, witamina D i witamina B6.
  • Gorzka czekolada może obniżać poziom kortyzolu oraz zmniejszać ilość jego wydzielania.
  • Zielona herbata może obniżać poziom kortyzolu, a herbata z rumianku może wpływać na jego obniżenie.
  • Adaptogeny mogą zmniejszać poziom kortyzolu, a olej z czarnuszki może go obniżać.
  • Poranne światło może obniżać poziom kortyzolu w ciągu dnia, a słońce może pomagać go zmniejszać.
  • Kołdry obciążeniowe mogą redukować kortyzol, natomiast chodzenie po zimnej rosie może go obniżać.
  • Kiszonki mogą obniżać poziom kortyzolu, a kofeina w połączeniu z L-teaniną może obniżyć jego poziom.
  • Eliminacja infekcji bakteryjnych może zmniejszać produkcję kortyzolu, a zmniejszenie jego produkcji może obniżać poziom stresu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Przewlekłe zażywanie glikokortykosteroidów predysponuje do nadmiernego rozrostu Candida albicans.

Pozostałe zastosowania

Nadmierne wydalanie moczu może być objawem wysokiego poziomu kortyzolu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu