Skutki niedoboru mikroelementów

Niedobór mikroelementów odnosi się do stanu, w którym organizm posiada zbyt małą ilość niezbędnych pierwiastków śladowych. Mikroelementy to składniki mineralne występujące w organizmie w bardzo małych ilościach, które pełnią istotne funkcje biologiczne. Do najważniejszych mikroelementów zalicza się m.in. żelazo, cynk, miedź, jod, selen i mangan. Ich obecność jest konieczna dla prawidłowego przebiegu wielu procesów metabolicznych i fizjologicznych.

Niedobór mikroelementów i innych składników odżywczych oznacza niewystarczającą ilość ważnych witamin, minerałów lub pierwiastków w organizmie. Bywa wiązany z zaburzeniami funkcjonowania układu nerwowego, odpornościowego, krwiotwórczego oraz mięśni i kości.

Przyczyny i wchłanianie

Niedobory mikroelementów i witamin mogą wynikać zarówno z niewystarczającej podaży, jak i z zaburzeń wchłaniania lub przemian zachodzących w organizmie.

  • Stres może utrudniać wchłanianie mikroelementów.
  • Dieta obfitująca w żywność wysokoprzetworzoną może prowadzić do niedoboru magnezu, a niedobór magnezu może być objawem zbyt małej podaży błonnika.
  • Niedobór magnezu może osłabiać działanie witaminy D i upośledzać jej przemianę do formy aktywnej. Może też świadczyć o niskim poziomie witaminy D.
  • Niedobór cynku może osłabiać działanie witaminy D.
  • Niewystarczająca ekspozycja na słońce może prowadzić do niedoboru witaminy D.
  • Spożywanie zbyt małej ilości produktów bogatych w wapń może prowadzić do niedoboru tego pierwiastka.
  • Zaburzenia wchłaniania witaminy B12 mogą zwiększać jej niedobór.
  • Menstruacja może powodować niedobór żelaza u kobiet.
  • Sucha skóra może być przyczyną niedoboru witaminy C, podobnie jak ciężko lecząca się anemia.
  • Pokrzywa może zawierać mikroelementy, uzupełniać niedobór minerałów oraz pomagać uzupełniać niedobory żelaza.

Układ nerwowy i psychika

Niedobór mikroelementów i witamin może wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego oraz psychikę, wywołując objawy poznawcze, emocjonalne i czuciowe.

  • Niedobór witaminy B6 może prowadzić do depresji, a niedobór żelaza również może się do niej przyczyniać.
  • Niedobór witamin i minerałów może powodować depresję.
  • Niedobór witaminy B6 może zwiększać ryzyko wystąpienia udaru mózgu, natomiast niedobór mikroskładników w diecie może skutkować zwiększonym ryzykiem uszkodzenia mózgu. Podobne ryzyko wiąże się z niedoborem cynku.
  • Witaminy z grupy B przy niedoborze mogą osłabiać układ nerwowy.
  • Niedobór witaminy B12 może przyczyniać się do problemów z koncentracją i powodować problemy z pamięcią. Może także sprzyjać rozwojowi demencji oraz wywoływać pobudzenie.
  • Niedobór jodu może powodować problemy z koncentracją, a niedobór magnezu może prowadzić do podobnych trudności.
  • Problemy z pamięcią mogą być objawem niedoboru magnezu.
  • Niedobór magnezu może powodować szumy uszne, drganie powiek, mrowienie kończyn, drętwienie kończyn, a także mrowienie i drętwienie występujące razem.
  • Organizm z niedoborem wapnia może wykazywać objawy nerwowości.
  • Niedobór witaminy D może prowadzić do wystąpienia choroby Alzheimera.

Mięśnie, kości i stawy

Niedobory różnych składników mogą wpływać na pracę mięśni oraz kondycję kości i stawów, powodując między innymi skurcze, osłabienie, ból i większą podatność kości na uszkodzenia.

  • Przy niedoborze magnezu mogą pojawić się bolesne skurcze nóg, w tym skurcze łydek i inne skurcze mięśni.
  • Niedobór witaminy D może powodować skurcze łydek, sztywność stawów i osłabienie mięśni.
  • Niedobór wapnia może powodować skurcze łydek, a niedobory witamin z grupy B również mogą sprzyjać ich występowaniu. Skurcze mięśni mogą być także objawem niedoboru witaminy B12.
  • Niedobór magnezu może sprzyjać powstawaniu osteoporozy, prowadzić do osłabienia kości i zwiększać ryzyko złamania kości.
  • Niedobór witaminy D może prowadzić do rozwoju osteoporozy. Do osteoporozy może również prowadzić niedobór wapnia, a niedobór witaminy B12 zwiększa ryzyko jej pojawienia się.
  • Niedobór wapnia może prowadzić do osłabienia kości, natomiast niedobór jodu może je osłabiać. Osłabienie kości może być także przyczyną niedoboru wapnia.
  • Niedobór choliny może osłabiać mięśnie.
  • Niedobór jodu może powodować bóle mięśni i bóle stawów.
  • Niedobór magnezu może przyczyniać się do rozwoju tężyczki.
  • U niemowląt niedobór witaminy D3 może skutkować opóźnieniem procesu zrastania się ciemiączka.

Krew i niedokrwistość

Niedobory niektórych mikroelementów i witamin mogą wpływać na skład krwi, poziom hemoglobiny oraz objawy związane z niedokrwistością.

  • Niedobór żelaza może prowadzić do rozwoju niedokrwistości, a zimne dłonie mogą być jego objawem.
  • Niedobór witaminy B12 może przyczyniać się do anemii, której objawem może być bladość skóry.
  • Niedobór kwasu foliowego może prowadzić do anemii megaloblastycznej i niedotlenienia. Bladość skóry może być przyczyną niedoboru witaminy B9.
  • Niedobór miedzi może prowadzić do zmniejszenia poziomu hemoglobiny oraz powodować zawroty głowy.
  • Zawroty głowy mogą również towarzyszyć niedoborowi żelaza.

Odporność i infekcje

Niedobór witaminy D może zwiększać nasilenie alergii.

  • Niedobór mikroelementów może powodować powstawanie Candida albicans, podobnie jak niedobór witamin.
  • Niedobór witaminy B12 może prowadzić do spadku odporności, a niedobór witaminy C — do jej obniżenia.
  • Niedobór witaminy D może powodować przeziębienie i być związany z częstszymi infekcjami dróg moczowych.
  • Niedobór magnezu może zwiększać ryzyko wystąpienia stanów zapalnych, natomiast niedobór cynku może sprzyjać stanom zapalnym.
  • Zbyt mała ilość cynku może prowadzić do zaniku grasicy i obniżać odporność.
  • Niedobór selenu może prowadzić do spadku odporności.

Skóra, włosy i paznokcie

Niedobory mikroelementów i witamin mogą wpływać na wygląd oraz kondycję skóry, włosów i paznokci.

  • Niedobór witaminy A może sprzyjać powstawaniu zaskórników, a niedobór cynku również może prowadzić do ich powstawania.
  • Sucha skóra może towarzyszyć niedoborowi selenu, natomiast niedobór jodu może prowadzić do zmian w jej wyglądzie.
  • Niedobór witaminy B12 może powodować wysypki skórne, a niedobór witaminy B3 — inne zmiany skórne.
  • Łuszczenie się skóry i osłabienie naczyń krwionośnych może wynikać z niedoboru witaminy C.
  • Wolne gojenie się ran może być związane z niedoborem witaminy C lub witaminy D.
  • Niedobór witaminy D może objawiać się trądzikiem, wypadaniem włosów oraz nadmiernym poceniem się na głowie.
  • Łamliwość włosów może być objawem niedoboru żelaza.
  • Niedobory selenu, żelaza, biotyny i cynku mogą osłabiać paznokcie lub zwiększać ich kruchość i łamliwość.
  • Odwarstwienie paznokci od łożyska może być objawem niedoboru żelaza.
  • Niedobór witaminy B12 może osłabiać paznokcie, niedobór witaminy A również może je osłabiać, a niedobór wapnia może prowadzić do ich łamliwości.

Układ pokarmowy

Niedobór mikroelementów i witamin może wpływać na jamę ustną, żołądek oraz pracę jelit.

  • Niedobór witaminy B9 może sprzyjać powstawaniu aft w jamie ustnej, a niedobór witaminy C może powodować krwawienie dziąseł.
  • Choroby przyzębia mogą wiązać się z niedoborem witaminy D. Intensywnie czerwony język może natomiast być objawem niedoboru witaminy B12.
  • Suchość w ustach może wynikać z niedoboru witaminy B3.
  • Niedobór żelaza może zaburzać funkcjonowanie żołądka. Może też powodować chęć na kwaśne produkty, podobnie jak niedobór magnezu.
  • Zaburzona flora jelitowa może powodować niedobór magnezu, a sam niedobór magnezu może prowadzić do zaparć.
  • Niedobór witaminy D może skutkować biegunkami i sprzyjać pojawianiu się stanu zapalnego w uchyłkach jelita. Biegunkę może również powodować niedobór witaminy B3.

Serce i gospodarka hormonalna

Niedobór składników mineralnych może powodować stres biologiczny.

  • Niedobór magnezu może zaburzać funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, prowadzić do migotania przedsionków oraz przyczyniać się do rozwoju chorób serca.
  • Może także powodować wzrost ciśnienia krwi i zaburzenia endokrynologiczne.
  • Niedobór witaminy D może zaburzać gospodarkę wapniową oraz wiązać się z wystąpieniem chorób układu krążenia.
  • Może również objawiać się podwyższonym poziomem trójglicerydów, przyczyniać się do nieregularnych miesiączek i prowadzić do zaburzeń płodności.
  • Niedobór witaminy B12 może powodować choroby sercowo-naczyniowe.
  • Niedobór jodu może spowalniać metabolizm i utrudniać zrzucenie zbędnych kilogramów, a także powodować nieregularne miesiączki.
  • Niedobór cynku może prowadzić do niedoczynności przysadki mózgowej.

Sen i samopoczucie

Niedobory mikroelementów i witamin mogą wpływać na sen, poziom energii oraz codzienne samopoczucie.

  • Niedobór magnezu może powodować osłabienie, przewlekłe zmęczenie oraz zwiększoną senność.
  • Może także prowadzić do bezsenności i zaburzać poziom melatoniny.
  • Niedobór witaminy D może wiązać się z bezsennością lub innymi zaburzeniami snu, a także powodować wahania nastroju.
  • Niedobór witaminy D może być również przyczyną przewlekłego zmęczenia i prowadzić do depresji.
  • Niedobór witaminy B12 może wywoływać bezsenność, apatię oraz zmęczenie i przewlekłe zmęczenie.
  • Niedobór żelaza może prowadzić do przewlekłego zmęczenia i zwiększonej drażliwości. Z kolei problemy ze snem mogą być przyczyną niedoboru żelaza.
  • Przewlekłe zmęczenie może być objawem niedoboru witaminy C lub selenu.
  • Niedobór witaminy C może także prowadzić do depresji i problemów ze snem.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Niedobory mikroelementów i witaminy D mogą mieć znaczenie także w okresie ciąży oraz podczas suplementacji.

  • Brak magnezu może obniżać skuteczność przyjmowanej witaminy D.
  • Niedobór magnezu zwiększa ryzyko nieprawidłowego rozwoju płodu.
  • U kobiet w ciąży niedobór witaminy D może być przyczyną niskiej masy urodzeniowej dziecka.

Pozostałe zastosowania

Niedobór mikroelementów może wpływać na różne funkcje organizmu, także te niezwiązane bezpośrednio z jednym układem.

  • Niedobór magnezu może powodować obrzęki kończyn.
  • Niedobór witaminy B6 może sprzyjać rozwojowi chorób.
  • Zwiększone wydalanie moczu może być skutkiem niedoboru potasu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu