Regulacja gospodarki lipidowej

Regulacja gospodarki lipidowej obejmuje procesy związane z cholesterolem, trójglicerydami i lipoproteinami we krwi. Wpływ na nią mogą mieć dieta, aktywność fizyczna, masa ciała oraz wybrane składniki żywności i substancje roślinne.

Regulacja cholesterolu

Poziom cholesterolu może być regulowany przez czerwoną koniczynę, gorzką czekoladę i kakao. Znaczenie mogą mieć także płatki owsiane oraz awokado, które może obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi. Po 40. roku życia poziom cholesterolu może wzrastać.

  • Regularne sprawdzanie lipidogramu może pozwalać kontrolować poziom cholesterolu, a aktywność fizyczna może pomagać go regulować.
  • Czosnek, woda czosnkowa, kardamon, spirulina, czerwona fasola, karob, chrzan, liście laurowe, pomidory, czystek i seler naciowy mogą pomagać regulować lub obniżać poziom cholesterolu.
  • Cynk, bioflawonoidy, orzechy pekan, orzechy macadamia, oliwa z oliwek oraz olej rzepakowy mogą wspierać kontrolowanie poziomu cholesterolu.
  • Ograniczenie tłuszczów trans może zmniejszać poziom cholesterolu, natomiast spożywanie tłuszczów trans może go podnosić. Spożywanie tłuszczów nasyconych może nie wpływać na jego poziom.
  • Odtłuszczony nabiał może obniżać poziom dobrego cholesterolu HDL oraz podnosić poziom złego cholesterolu.
  • Błonnik pokarmowy może obniżać poziom cholesterolu LDL, spowalniać wchłanianie cholesterolu, a także występować w produktach pełnoziarnistych. Skrobia oporna i babka płesznik również mogą obniżać poziom cholesterolu.
  • Sylimaryna i masło klarowane mogą obniżać poziom cholesterolu LDL.
  • Witamina B3 może podnosić poziom cholesterolu HDL, a witamina D może zapobiegać podnoszeniu jego poziomu.
  • Niedobór cholesterolu może zwiększać ryzyko stwardnienia rozsianego.

Trójglicerydy i lipoproteiny

Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą obniżać stężenie trójglicerydów we krwi, a także poziom lipoprotein. Na poziom trójglicerydów może wpływać również sposób odżywiania: produkty przetworzone mogą go zwiększać, natomiast ich ograniczenie może go obniżać.

  • Błonnik pokarmowy może redukować i obniżać poziom trójglicerydów we krwi.
  • Kozieradka pospolita może obniżać stężenie trójglicerydów, podobnie jak czosnek, płatki owsiane, awokado, karob oraz kolostrum.
  • Poziom trójglicerydów może obniżać olej lniany, olej z wiesiołka, masło klarowane oraz ograniczenie spożycia węglowodanów.
  • Dieta keto może obniżać stężenie trójglicerydów.
  • Spożywanie oleju z wiesiołka może zwiększać poziom lipoproteiny HDL.
  • Spirulina, berberyna, gorzka czekolada oraz aronia mogą pozytywnie wpływać na profil lipidowy.
  • Nierafinowany olej rzepakowy tłoczony na zimno może poprawiać metabolizm lipidowy.
  • Post wodny może obniżać poziom lipoprotein, a niacyna może obniżać poziom lipoproteiny(a).
  • L-karnityna może odpowiadać za transport tłuszczów.
  • Po 40. roku życia może wzrastać poziom trójglicerydów.

Dieta i tłuszcze

Tłuszcze w diecie są składnikami potrzebnymi do tworzenia błon komórkowych. Organizm człowieka może nie wytwarzać wystarczającej ilości kwasów tłuszczowych omega-3. Kwasy tłuszczowe omega-3 oraz inne nienasycone kwasy tłuszczowe mogą regulować poziom cholesterolu.

  • Rybie kwasy tłuszczowe omega-3 oraz kwasy tłuszczowe omega-9 mogą redukować ilość tłuszczów trans w organizmie.
  • Spożywanie zdrowych tłuszczów może zmniejszać ryzyko otyłości, natomiast dieta zawierająca tłuszcze trans może powodować otyłość. Zmniejszenie spożycia produktów bogatych w tłuszcze trans może prowadzić do zmniejszenia otyłości, a eliminacja produktów obfitujących w tłuszcze nasycone może zmniejszać otyłość brzuszną.
  • Ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych odzwierzęcych oraz ogólne ograniczenie tłuszczu w diecie może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych.
  • Tłuszcze zwierzęce mogą być źródłem antyoksydantów lipofilnych.
  • Większa podaż tłuszczów jako głównego źródła energii może pomagać w walce z uzależnieniem od cukru.
  • Żywność bogata w szkodliwe tłuszcze utwardzone może sprzyjać powstawaniu trądziku, a dieta zawierająca tłuszcze utwardzone może powodować powstawanie zaskórników.
  • Nabiał odtłuszczony może zaburzać gospodarkę hormonalną, a produkty przetworzone mogą zawierać mniej tłuszczu.
  • Spożywanie oleju lnianego może wspierać zdrowie, podobnie jak spożywanie oleju krokoszowego i nierafinowanych olejów roślinnych.
  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać używania oliwy, natomiast dieta ketogeniczna zakłada ograniczenie spożycia węglowodanów.

Glukoza i insulinooporność

Ograniczenie spożycia węglowodanów może pomagać przy insulinooporności. Lipa może usprawniać pracę trzustki. Regulacja gospodarki glukozą obejmuje również działanie pokrzywy, mniszka lekarskiego, wątroby i błonnika pokarmowego.

  • Płatki owsiane mogą wspierać zdrowie metaboliczne.
  • Stabilizacja glukozy po posiłku może zmniejszać ochotę na słodycze.
  • Ograniczenie produktów o wysokim indeksie glikemicznym oraz cukrów prostych może łagodzić stany zapalne i ograniczać zmiany trądzikowe.
  • Wysoki poziom insuliny może utrudniać spalanie tkanki tłuszczowej.
  • Spożywanie tłuszczu może nie wpływać na poziom insuliny.

Masa ciała i apetyt

Masa ciała może wiązać się z zaburzeniami gospodarki lipidowej, a osoby otyłe mogą doświadczać takich nieprawidłowości. Na apetyt wpływają także rytm dobowy posiłków oraz funkcjonowanie układów dopaminowego i serotoninowego, które może odpowiadać za kompulsywne jedzenie. Podwyższony kortyzol może zwiększać chęć sięgania po słodkie produkty.

  • Ograniczenie węglowodanów na rzecz tłuszczów wysokiej jakości może zmniejszać otyłość brzuszną, podobnie jak zmniejszenie spożycia tłuszczów trans oraz eliminacja produktów wysoko przetworzonych i tych, które sprzyjają przybieraniu na wadze.
  • Post przerywany może prowadzić do redukcji tkanki tłuszczowej, a inozytol może zwiększać spalanie tłuszczu. Zmniejszanie tkanki tłuszczowej może także doprowadzać do eliminacji zgromadzonych toksyn.
  • Krzem może zmniejszać chęć na słodkie produkty, a warzywa mogą regulować łaknienie na cukier.
  • Skupianie się na liczbie spożywanych kalorii może hamować proces odchudzania, natomiast restrykcyjne diety mogą nie pomagać w redukcji masy ciała.
  • Superżywność może pomagać w poprawie kontroli wagi.

Miażdżyca i ryzyko sercowo-naczyniowe

Podwyższony poziom trójglicerydów może prowadzić do miażdżycy. Nadmiar tkanki tłuszczowej może zwiększać ryzyko rozwoju miażdżycy, a także udaru.

  • Lipoproteiny mogą sprzyjać miażdżycy, natomiast wysoki poziom lipoproteiny(a) może prowadzić do zawału serca.
  • Kwasy omega-3 mogą obniżać stężenie lipoprotein miażdżycorodnych oraz zmniejszać ryzyko rozwoju miażdżycy.
  • Ograniczenie spożycia tłuszczów trans może obniżać ryzyko zakrzepicy.

Lipodemia

Lipodemia może być chorobą przewlekłą. Jej objawem mogą być obrzęki kończyn, a sama lipodemia może powodować ból. Kwasy omega-3 mogą zmniejszać jej objawy.

  • Drenaż limfatyczny może zmniejszać objawy lipodemii.
  • Zewnętrzne użycie oleju z gorczycy może pomóc w redukcji zastojów limfatycznych.

Wątroba i trawienie

Wątroba i układ trawienny uczestniczą w przemianach tłuszczów oraz w regulacji procesów trawiennych. Pokrzywa może regulować procesy trawienne, a ostropest plamisty może regulować wydzielanie żółci. Błonnik może spowalniać wchłanianie tłuszczu, natomiast mniszek lekarski może ograniczać gromadzenie tłuszczów w obrębie wątroby.

  • Spożywanie tłuszczów może pobudzać wydzielanie cholecystokininy i nasilać objawy refluksu.
  • Tłuszcz może prowadzić do zawracania pokarmu.
  • Duża ilość tłuszczów trans może obciążać wątrobę, a nadmiar fruktozy może zwiększać produkcję lipidów w wątrobie.
  • Masło klarowane może wspomagać układ trawienny.
  • Proces spalania tłuszczu może być związany z prawidłową działalnością mikroflory jelitowej.
  • Ograniczenie zup na bazie tłustych mięs może zmniejszać produkcję kwasu żołądkowego.

Lipidy a układ nerwowy

Fosfolipidy są składnikami lipidowymi związanymi z funkcjonowaniem układu nerwowego. Ich niedobór może zwiększać ryzyko stwardnienia rozsianego i depresji, a także powodować problemy z formowaniem osłonki mielinowej.

Ochrona antyoksydacyjna

Mniszek lekarski i gorzka czekolada mogą hamować utlenianie lipidów. Galaktolipid może wykazywać właściwości przeciwutleniające, a alkohole tłuszczowe mogą mieć właściwości ochronne.

Działanie przeciwzapalne i barierowe

Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą wykazywać działanie przeciwzapalne. Ich działanie może także łagodzić trądzik.

  • Alkohole tłuszczowe mogą naprawiać barierę hydrolipidową.
  • Zwiększenie stężenia kwasu masłowego w organizmie może wprowadzać chorobę Leśniewskiego-Crohna w stan remisji.

Pozostałe zastosowania

Berberyna może regulować gospodarkę lipidową. Gorzka czekolada może poprawiać metabolizm lipidów.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu