Właściwości gorzkiej czekolady

Gorzka czekolada to wyrób kakaowy, który zwykle zawiera więcej miazgi kakaowej i mniej cukru niż czekolada mleczna. Bywa wiązana z obecnością związków roślinnych, minerałów i składników pobudzających, a jej właściwości mogą zależeć od składu oraz ilości spożycia.

Składniki i wartość odżywcza

Gorzka czekolada zawiera więcej miazgi kakaowej niż inne rodzaje czekolady. Wersja bez cukru może zawierać więcej składników odżywczych niż inne czekolady, a jej proporcje składników odżywczych mogą różnić się od proporcji w kawie lub być do nich podobne.

  • Gorzka czekolada i kakao mogą zawierać magnez oraz miedź. Kakao może też zawierać cynk, żelazo i inne minerały, a nieodtłuszczona miazga kakaowa — związki mineralne.
  • Gorzka czekolada, kakao i napój kakaowy mogą zawierać polifenole. Gorzka czekolada może zawierać także flawonoidy, katechiny, kwercetynę, kwas chlorogenowy i proantocyjanidyny.
  • Gorzka czekolada może zawierać kofeinę, alkaloidy, metyloksantyny w płynnej postaci, a także tyraminę i inne aminy biogenne.
  • W gorzkiej czekoladzie mogą występować również szczawiany i tryptofan.
  • Łączenie produktów zawierających magnez z kakao może wspierać wchłanianie składników odżywczych.
  • Czekolada może być niżej oceniana niż pizza warzywna w klasyfikacji Nutri-Score.

Antyoksydanty i stan zapalny

Gorzka czekolada i kakao mogą działać przeciwzapalnie, a polifenole gorzkiej czekolady mogą ograniczać stan zapalny. U osób z cukrzycą spożywanie gorzkiej czekolady może obniżać poziom cząsteczek prozapalnych, a zawarte w niej flawonoidy mogą zmniejszać poziom potreningowego markera stanu zapalnego MDA.

Gorzka czekolada może działać antyoksydacyjnie, redukować wolne rodniki i hamować utlenianie lipidów. Spożywanie gorzkiej czekolady o dużej zawartości kakao może zwiększać poziom antyoksydantów w organizmie, a kakao może być ich źródłem.

  • Gorzka czekolada może działać przeciwstarzeniowo.
  • Polifenole z gorzkiej czekolady mogą być lepiej przyswajane niż polifenole z innych produktów, a polifenole w kakao mogą mieć wyższą aktywność antyoksydacyjną niż polifenole w innych produktach.
  • Spożycie gorzkiej czekolady po słodkim posiłku może zwiększać absorpcję polifenoli. Cukier może uniemożliwiać ich wchłanianie, a mleko może zmniejszać ich wchłanianie.

Serce i układ krążenia

Gorzka czekolada może regulować poziom cholesterolu, wspierać korzystny profil lipidowy, podnosić poziom cholesterolu HDL i obniżać poziom cholesterolu LDL. Może też obniżać ciśnienie krwi, w tym rozkurczowe, wspierać jego regulację oraz zmniejszać ryzyko nadciśnienia tętniczego.

  • Gorzka czekolada i produkty na bazie kakao mogą zmniejszać poziom trójglicerydów, a gorzka czekolada może też poprawiać metabolizm lipidów.
  • Gorzka czekolada może poprawiać elastyczność naczyń krwionośnych oraz wspierać zdrowie układu krążenia.
  • Gorzka czekolada i kakao mogą chronić przed miażdżycą. Spożywanie gorzkiej czekolady może zmniejszać ryzyko zawału serca, udaru mózgu oraz choroby zakrzepowo-zatorowej.
  • Gorzka czekolada może wykazywać działanie przeciwagregacyjne, a zawarte w niej związki mogą oddziaływać na angiotensynę. Teobromina z kakao może pobudzać układ naczyń krwionośnych.
  • Flawonoidy w kakao mogą wpływać na poziom cholesterolu i mieć związek z ciśnieniem krwi. Spożycie kakao zawierającego flawonoidy może poprawiać funkcje serca.
  • Gorzka czekolada może pomagać przy bólach serca i anginie.

Glukoza i metabolizm cukrów

Gorzka czekolada może stabilizować poziom glukozy i obniżać poziom cukru we krwi. Podobne działanie może mieć kakao. Spożywanie gorzkiej czekolady może też zmniejszać ryzyko cukrzycy, w tym typu 2.

  • Gorzka czekolada może zwiększać wrażliwość tkanek na wyłapywanie glukozy z krwi i zmniejszać insulinooporność.
  • Gorzka czekolada może poprawiać metabolizm węglowodanów oraz ograniczać ich wchłanianie.
  • Flawonoidy gorzkiej czekolady mogą spowalniać aktywność enzymatyczną alfa-glukozydazy i alfa-amylazy.

Mózg, nastrój i energia

Gorzka czekolada może usprawniać pracę mózgu i wspierać funkcje poznawcze. Może też poprawiać samopoczucie oraz wiązać się z mniejszą częstotliwością depresji i mniejszym nasileniem objawów depresyjnych.

  • Gorzka czekolada i zawarte w niej polifenole mogą chronić układ nerwowy i wykazywać działanie neuroprotekcyjne.
  • Flawonoidy gorzkiej czekolady mogą wspierać tworzenie komórek nerwowych, a składniki kakao mogą zwiększać tworzenie nowych połączeń nerwowych.
  • Gorzka czekolada może poprawiać funkcje poznawcze u osób z chorobą Alzheimera.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może zmniejszać zmęczenie psychiczne, pomagać w zmęczeniu oraz łagodzić objawy przewlekłego zmęczenia.
  • Gorzka czekolada może obniżać poziom kortyzolu oraz zmniejszać odczuwanie stresu u kobiet.
  • Gorzka czekolada może zawierać anandamid, stymulować wydzielanie dopaminy i zwiększać poziom endorfin.
  • Teobromina zawarta w kakao może oddziaływać na układ nerwowy.

Jelita i trawienie

Gorzka czekolada może działać prebiotycznie i wpływać na skład bakterii w jelitach. Jej regularne spożywanie może wspierać wzrost i zwiększać ilość bakterii probiotycznych Lactobacillus.

  • Gorzka czekolada może poprawiać szczelność jelit.
  • Gorzka czekolada bywa pomocna przy problemach jelitowych.

Pozostałe działanie na organizm

Gorzka czekolada może dawać uczucie sytości i poprawiać zdrowie.

  • Gorzka czekolada może działać jako afrodyzjak, pomagać przy gorączce i łagodzić duszność.
  • Gorzka czekolada może wspierać regenerację organizmu, poprawiać funkcjonowanie nerek i poprawiać zdrowie wątroby.
  • Gorzka czekolada może pomagać przy anemii i naprawiać połączenia komórkowe. Czekolada może zmniejszać zmarszczki.
  • Napój kakaowy może mieć działanie zdrowotne.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Gorzka czekolada może nasilać refluks i wywoływać migreny. Jej spożywanie może też zaostrzać zmiany trądzikowe.

  • Spożywanie czekolady przed snem może utrudniać zasypianie. Czekolada może powodować wyrzut histaminy i uzależniać.
  • Przy problemach z nerkami gorzka czekolada może być przeciwwskazana. Osoby z tendencją do kamicy nerkowej mogą ograniczać spożywanie szczawianów z gorzkiej czekolady, a spożywanie czekolady z pokarmami zawierającymi wapń może być dla nich korzystne.
  • Gorzka czekolada może być niewskazana dla osób z depresją, a spożywanie czekolady przez kobietę karmiącą może nasilać kolkę jelitową u niemowlęcia.
  • Spożywanie kakao może nasilać objawy trądziku.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu