Zawartość związków w czekoladzie

Czekolada to wyrób spożywczy powstający głównie z ziaren kakaowca, często zawierający także cukier i tłuszcz kakaowy. Jej skład zależy między innymi od udziału kakao i może wiązać się z obecnością minerałów, polifenoli, alkaloidów oraz innych związków bioaktywnych.

Składniki odżywcze

Gorzka czekolada dostarcza przede wszystkim składników mineralnych, w tym żelaza, miedzi, cynku i magnezu, a kakao również może zawierać ten ostatni składnik.

  • Gorzka czekolada bez cukru może zawierać więcej składników odżywczych niż inne rodzaje czekolady.
  • Jej skład może być podobny do składu kawy, a proporcje składników odżywczych mogą się między tymi produktami różnić.
  • Łączenie produktów zawierających magnez z kakao może wspierać wchłanianie składników odżywczych.

Związki bioaktywne

Gorzka czekolada może zawierać różne grupy związków bioaktywnych, w tym flawonoidy, polifenole, alkaloidy oraz aminy biogenne. W jej składzie mogą występować także katechiny, kwercetyna, tyramina, kwas chlorogenowy i proantocyjanidyny. Kakao może zawierać polifenole oraz metyloksantyny, a gorzka czekolada może zawierać kofeinę. Kofeina może być również obecna w kakao, natomiast płynna czekolada może zawierać metyloksantyny.

  • Teobromina zawarta w kakao może oddziaływać na układ nerwowy.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady po słodkim posiłku może zwiększać absorpcję polifenoli.

Działanie antyoksydacyjne

Gorzka czekolada może wykazywać działanie antyoksydacyjne, redukować wolne rodniki i hamować utlenianie lipidów. Spożywanie gorzkiej czekolady o dużej zawartości kakao może zwiększać poziom antyoksydantów w organizmie. Może także wykazywać działanie przeciwstarzeniowe. Polifenole w kakao mogą mieć wyższą aktywność antyoksydacyjną niż polifenole obecne w innych produktach, a samo kakao może być źródłem przeciwutleniaczy.

Serce i naczynia

Gorzka czekolada może wspierać układ krążenia i zdrowie serca. Jej spożywanie może wiązać się z niższym ciśnieniem krwi, w tym rozkurczowym, oraz z regulacją ciśnienia. Może także poprawiać elastyczność naczyń krwionośnych, a jej spożywanie może zmniejszać ryzyko zawału serca i udaru mózgu.

  • Może wykazywać działanie przeciwagregacyjne.
  • Może chronić przed miażdżycą i zmniejszać ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej.
  • Może być pomocna w bólach serca.
  • Teobromina z kakao może pobudzać układ naczyń krwionośnych.
  • Spożycie kakao zawierającego flawonoidy może prowadzić do polepszenia funkcji serca.

Glukoza i lipidy

Gorzka czekolada i kakao mogą wpływać na poziom cholesterolu oraz profil lipidowy, w tym na poziom cholesterolu HDL i LDL. Mogą także oddziaływać na gospodarkę glukozą: obniżać jej poziom we krwi, stabilizować glikemię, zwiększać wrażliwość tkanek na wyłapywanie glukozy oraz zmniejszać insulinooporność.

  • Spożywanie gorzkiej czekolady może wiązać się ze zmniejszeniem ryzyka wystąpienia cukrzycy, w tym cukrzycy typu 2.
  • Gorzka czekolada, kakao i produkty na bazie kakao mogą pomagać obniżać poziom trójglicerydów.
  • U osób z cukrzycą gorzka czekolada może obniżać poziom cząsteczek prozapalnych.
  • Gorzka czekolada może poprawiać metabolizm lipidów.

Mózg i samopoczucie

Gorzka czekolada może poprawiać samopoczucie oraz usprawniać funkcjonowanie mózgu. Może także zmniejszać częstotliwość występowania depresji i pojawiania się jej objawów. Jej spożywanie może wiązać się ze zmniejszeniem zmęczenia psychicznego i złagodzeniem objawów przewlekłego zmęczenia.

  • Zawarte w kakao składniki mogą zwiększać tworzenie nowych połączeń nerwowych, a flawonoidy gorzkiej czekolady mogą wspierać tworzenie komórek nerwowych.
  • Polifenole gorzkiej czekolady mogą chronić układ nerwowy i wykazywać działanie neuroprotekcyjne.
  • Flawonoidy gorzkiej czekolady mogą wspierać funkcje poznawcze mózgu, także u osób z chorobą Alzheimera.
  • Gorzka czekolada może stymulować wydzielanie dopaminy i zwiększać poziom endorfin.
  • Może zawierać anandamid oraz tryptofan.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może obniżać poziom kortyzolu i zmniejszać odczuwanie stresu u kobiet.

Jelita i trawienie

Gorzka czekolada może mieć działanie prebiotyczne. Może też wpływać na skład bakterii w jelitach, w tym wspierać wzrost probiotycznych bakterii Lactobacillus. Dodatkowo może poprawiać szczelność jelit.

  • Może dawać uczucie sytości.
  • Mleko może zmniejszać wchłanianie polifenoli z gorzkiej czekolady, a cukier może je uniemożliwiać.
  • Gorzka czekolada może pomagać przy problemach jelitowych.

Skóra i regeneracja

Gorzka czekolada może wspierać regenerację organizmu, a także naprawiać połączenia komórkowe. Czekolada może również zmniejszać zmarszczki.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Czekolada może uzależniać oraz powodować wyrzut histaminy. Może także wywoływać migreny, w tym gorzka czekolada.

  • Spożywanie czekolady może zaostrzać zmiany trądzikowe.
  • Problemy z nerkami mogą być przeciwwskazaniem do spożywania gorzkiej czekolady.
  • Czekolada spożywana przez kobietę karmiącą może nasilać kolkę jelitową u niemowlaka.
  • Czekolada może nasilać refluks.
  • Gorzka czekolada może być niewskazana dla osób z depresją.

Pozostałe zastosowania

Gorzka czekolada zawiera więcej miazgi kakaowej niż inne rodzaje czekolady. Może wykazywać właściwości przeciwzapalne, a jej spożywanie może poprawiać zdrowie.

  • Może działać jako afrodyzjak.
  • Może być pomocna przy duszności, anginie i gorączce.
  • Może pomagać w anemii.
  • Może poprawiać funkcjonowanie nerek oraz zdrowie wątroby.
  • W klasyfikacji Nutri-Score czekolada może być oceniana niżej niż pizza warzywna.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu