Działanie kwasów EPA i DHA

Kwasy EPA (kwas eikozapentaenowy) i DHA (kwas dokozaheksaenowy) to wielonienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3. Są one składnikami lipidów występujących w błonach komórkowych oraz w tkankach organizmów żywych. EPA i DHA pełnią funkcje biologiczne związane z regulacją procesów metabolicznych i sygnalizacją komórkową. Występują głównie w tłustych rybach morskich oraz w niektórych algach.

Kwasy EPA i DHA to długołańcuchowe kwasy tłuszczowe omega-3, obecne przede wszystkim w tłustych rybach morskich oraz olejach z ryb i alg. Bywa, że wiąże się je ze wsparciem układu krążenia, mózgu, wzroku i prawidłowej kontroli procesów zapalnych.

Źródła i suplementacja

Kwasy omega-3, w tym EPA i DHA, można dostarczać organizmowi z żywności oraz preparatów.

  • Organizm człowieka może nie produkować wystarczająco kwasów tłuszczowych omega-3, dlatego ich źródła w diecie mają istotne znaczenie.
  • Głównym źródłem kwasów omega-3 w diecie są tłuste ryby morskie. Kwasy omega-3 mogą zawierać sardynki, makrela, śledź, tuńczyk, łosoś oraz pstrąg.
  • Algi mogą zawierać dużo kwasów tłuszczowych omega-3, a olej z alg może być ich źródłem.
  • Jaja ekologiczne mogą zawierać więcej kwasów tłuszczowych omega-3, natomiast jaja kur hodowanych w klatkach mogą zawierać ich mniej.
  • Przy wyborze suplementu można kierować się ilością dostarczanych kwasów omega-3 w stosunku do ceny.

Serce i naczynia

Kwasy EPA i DHA oraz inne kwasy omega-3 mogą wspierać serce i chronić przed chorobami serca.

  • Kwasy EPA i DHA obecne w rybach mogą hamować powstawanie miażdżycy, a kwasy omega-3 mogą zapobiegać tworzeniu się blaszki miażdżycowej i zmniejszać ryzyko rozwoju miażdżycy.
  • Kwasy omega-3 mogą obniżać ciśnienie tętnicze, a włączenie kwasów omega do diety może dodatkowo pomóc je zredukować.
  • Kwasy omega-3 mogą obniżać stężenie lipoprotein, w tym lipoprotein miażdżycorodnych, oraz poziom cholesterolu.
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą zapobiegać powstawaniu i tworzeniu się skrzepów krwi.
  • Spożywanie kwasów EPA i DHA obecnych w rybach może zmniejszać ryzyko wystąpienia zawału serca, podobnie jak spożywanie kwasów omega-3.
  • Włączenie kwasów omega do diety może pomóc zmniejszyć ryzyko wystąpienia udarów mózgu i choroby wieńcowej.
  • Kwasy omega-3 mogą pomóc przy oporności na aspirynę.

Mózg, pamięć i nastrój

Kwasy omega-3, w tym EPA i DHA, mogą wspomagać pracę mózgu oraz poprawiać sprawność umysłową.

  • Kwasy EPA i DHA mogą wspomagać pamięć, a ich spożywanie może zmniejszać ryzyko rozwoju demencji.
  • Kwasy omega-3 mogą promować prawidłowe funkcjonowanie komórek nerwowych i być związane z aktywnością mózgu.
  • Mogą także brać udział w produkcji neuroprzekaźników oraz podnosić poziom BDNF.
  • Kwasy omega-3 mogą pomagać w usuwaniu toksyn z mózgu i chronić go przed uszkodzeniami. Ich niedobór może natomiast wiązać się ze zwiększonym ryzykiem uszkodzenia mózgu.
  • Dostarczanie kwasów omega-3 może zmniejszać objawy depresyjne, łagodzić depresję i pomagać zapobiegać depresji.
  • Kwas omega-3 może poprawiać funkcje poznawcze u osób chorych na Alzheimera, a kwas dokozaheksaenowy może pomagać przy tej chorobie.
  • Spożywanie kwasów omega-3 może pomagać w obniżeniu poziomu hormonu stresu.
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą także zapobiegać migrenie.

Stany zapalne, skóra i stawy

Kwasy EPA i DHA mogą wspierać ograniczanie stanów zapalnych w organizmie.

  • Kwasy EPA i DHA obecne w rybach mogą działać przeciwzapalnie, a włączenie kwasów omega do diety może pomóc obniżyć stany zapalne.
  • Kwasy omega-3 mogą zmniejszać reakcję zapalną na intensywny wysiłek fizyczny oraz wykazywać działanie przeciwbólowe. Ryby bogate w kwasy omega-3 mogą dodatkowo pomagać łagodzić ból.
  • Przy łuszczycy kwasy omega-3 mogą łagodzić objawy, w tym zmniejszać stopień łuszczenia się skóry.
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą łagodzić trądzik i zwiększać elastyczność skóry.
  • U niektórych pacjentów stosowanie kwasów omega-3 może zmniejszać dawkę leków przeciwzapalnych.
  • Kwasy omega-3 mogą łagodzić chorobę zwyrodnieniową stawów oraz reumatoidalne zapalenie stawów.
  • Przy zapaleniu przyzębia kwasy omega-3 mogą pomagać zwalczać stan zapalny.

Wątroba, metabolizm i nerki

Kwasy EPA i DHA mogą wpływać na metabolizm tłuszczów i glukozy oraz wspierać funkcjonowanie wątroby i nerek.

  • Kwasy EPA i DHA obecne w rybach oraz inne kwasy omega-3 mogą obniżać poziom trójglicerydów we krwi.
  • Kwasy omega-3 mogą zwiększać spalanie tłuszczu podczas deficytu kalorycznego.
  • Włączenie do diety kwasów omega może pomóc obniżyć poziom glukozy we krwi.
  • Kwasy omega mogą łagodzić insulinooporność, także u kobiet z zespołem policystycznych jajników.
  • Kwasy EPA i DHA mogą chronić wątrobę przed stłuszczeniem, a kwasy omega mogą pomagać zmniejszyć jej stłuszczenie.
  • Kwasy omega-3 mogą obniżać poziom enzymów wątrobowych u osób ze stłuszczoną wątrobą.
  • Kwasy omega-3 mogą usprawniać pracę wątroby i wspierać jej funkcjonowanie.
  • Kwasy omega-3 mogą oczyszczać nerki oraz chronić je przed chorobami.
  • Kwasy omega-3 mogą hamować zwłóknienie nerek i zmniejszać ryzyko przewlekłej niewydolności nerek.

Wzrok i zdrowie oczu

Kwasy EPA i DHA mogą wspierać zdrowie oczu, wpływając na kilka aspektów ich funkcjonowania.

  • Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą poprawiać nawilżenie oczu oraz chronić siatkówkę.
  • Mogą także zmniejszać ryzyko rozwoju jaskry i zwyrodnienia plamki żółtej.
  • Suplementacja kwasów tłuszczowych omega-3 może prowadzić do obniżenia ciśnienia w oku.
  • Kwasy omega-3 mogą poprawiać ukrwienie nerwu wzrokowego.

Zdrowie kobiet

Kwasy EPA i DHA należą do kwasów tłuszczowych omega-3, których znaczenie obejmuje także zdrowie kobiet.

  • Kwasy EPA i DHA mogą zmniejszać oraz łagodzić objawy napięcia przedmiesiączkowego.
  • Spożywanie DHA przez kobiety ciężarne może wspierać rozwój mózgu potomstwa.
  • Kwasy omega-3 mogą poprawiać zdrowie metaboliczne u kobiet z zespołem policystycznych jajników.
  • U kobiet z zespołem policystycznych jajników kwasy omega-3 mogą pomagać wyrównać cykl menstruacyjny.
  • Niedobór kwasów tłuszczowych omega-3 może zwiększać ryzyko mięśniaków macicy.

Układ oddechowy

Kwasy EPA i DHA mogą mieć znaczenie w kontekście reakcji dróg oddechowych i funkcjonowania oskrzeli.

  • Suplementacja kwasów omega-3 może zmniejszać nadreaktywność dróg oddechowych.
  • Może także łagodzić skurcze oskrzeli wywołane wysiłkiem fizycznym.
  • Kwasy omega-3 mogą pomagać osobom z astmą.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo preparatów z EPA i DHA zależy między innymi od ich podatności na utlenianie.

  • Utlenianie może pogarszać jakość preparatu, dlatego warto zwracać uwagę na jego prawidłowe przechowywanie i termin przydatności.

Pozostałe zastosowania

Kwasy EPA i DHA należą do rodziny wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3.

  • Kwasy omega-3 są silnymi przeciwutleniaczami.
  • Kwasy EPA i DHA oraz inne kwasy omega mogą działać przeciwnowotworowo, a ich obecność w diecie może mieć korzystne działanie prewencyjne w przypadku nowotworów.
  • Kwasy omega-3 mogą zmniejszać objawy lipodemii.
  • Suplementacja kwasów omega-3 może wspomagać terapię niedoczynności tarczycy.
  • Omega-3 mogą wydłużać życie.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu