Właściwości czekolady

Czekolada to produkt spożywczy powstały głównie z miazgi kakaowej, tłuszczu kakaowego, cukru oraz innych dodatków. Wyróżnia się różnymi rodzajami, takimi jak czekolada gorzka, mleczna czy biała, które różnią się składem i proporcjami składników. Czekolada charakteryzuje się określonym smakiem, konsystencją oraz barwą, które zależą od procesu produkcji i użytych surowców. Jest szeroko stosowana w przemyśle spożywczym, zwłaszcza w wyrobach cukierniczych.

Czekolada, szczególnie gorzka o wysokiej zawartości kakao, jest produktem spożywczym zawierającym między innymi polifenole, minerały i metyloksantyny. Bywa wiązana ze wsparciem układu krążenia, funkcji poznawczych, nastroju oraz metabolizmu, choć jej wpływ może zależeć od rodzaju i ilości spożycia.

Składniki i wartości odżywcze

Czekolada dostarcza różnych składników odżywczych i związków naturalnie obecnych w kakao, a jej skład zależy między innymi od rodzaju produktu.

  • Gorzka czekolada może dawać uczucie sytości.
  • Zawiera między innymi żelazo, miedź oraz cynk.
  • Może być źródłem magnezu, a także innych minerałów.
  • W gorzkiej czekoladzie mogą występować katechiny, flawonoidy i kwas chlorogenowy.
  • Może również zawierać alkaloidy, anandamid oraz tryptofan.
  • Gorzka czekolada może zawierać kofeinę, podobnie jak kakao.
  • Płynna czekolada może zawierać metyloksantyny.
  • W porównaniu z innymi rodzajami czekolady gorzka czekolada zawiera więcej miazgi kakaowej.
  • Gorzka czekolada bez cukru może zawierać więcej składników odżywczych niż inne rodzaje czekolady.
  • Gorzka czekolada bez zawartości cukru może mieć podobny skład do kawy, choć proporcje składników odżywczych mogą się różnić.
  • Gorzka czekolada może pomagać w anemii.
  • Kakao może zawierać polifenole i magnez.
  • W klasyfikacji Nutri-Score czekolada może być niżej oceniana niż pizza warzywna.
  • Łączenie produktów zawierających magnez z kakao może wspierać wchłanianie składników odżywczych.

Serce i naczynia

Gorzka czekolada może wspierać zdrowie układu krążenia.

  • Może korzystnie wpływać na profil lipidowy, regulować poziom cholesterolu i zmniejszać poziom trójglicerydów.
  • Gorzka czekolada może zwiększać poziom cholesterolu HDL oraz pomagać obniżyć poziom cholesterolu LDL.
  • Jej spożywanie może wspierać regulację ciśnienia krwi, obniżać ciśnienie rozkurczowe i obniżać ciśnienie krwi.
  • Może także zmniejszać ryzyko zachorowania na nadciśnienie tętnicze.
  • Gorzka czekolada może poprawiać elastyczność naczyń krwionośnych i wykazywać działanie przeciwagregacyjne.
  • Może chronić przed miażdżycą.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może zmniejszać ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej.
  • Może również zmniejszać ryzyko zawału serca oraz ryzyko wystąpienia udaru mózgu.
  • Gorzka czekolada może pomagać w bólach serca i anginie.
  • Teobromina z kakao może pobudzać układ naczyń krwionośnych.
  • Zawartość flawonoidów w kakao może wpływać na poziom cholesterolu i mieć związek z ciśnieniem krwi.
  • Spożycie kakao zawierającego flawonoidy może prowadzić do polepszenia funkcji serca.
  • Kakao może regulować poziom cholesterolu i obniżać ciśnienie krwi.
  • Produkty na bazie kakao mogą pomagać obniżać trójglicerydy.
  • Spożywanie produktów z kakao może zmniejszać ryzyko zawału mięśnia sercowego oraz zachorowań na choroby układu krążenia.

Cukier i metabolizm

Gorzka czekolada i kakao mogą wpływać na gospodarkę glukozą, insuliną oraz lipidami.

  • Gorzka czekolada może stabilizować poziom glukozy, a także obniżać poziom cukru we krwi.
  • Kakao może pomagać obniżyć poziom glukozy we krwi.
  • Gorzka czekolada może poprawiać metabolizm węglowodanów i zwiększać wrażliwość tkanek na wyłapywanie glukozy z krwi.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może zmniejszać insulinooporność.
  • Gorzka czekolada może poprawiać metabolizm lipidów.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może zmniejszać ryzyko wystąpienia cukrzycy, w tym cukrzycy typu 2.
  • U osób z cukrzycą spożywanie gorzkiej czekolady może obniżać poziom cząsteczek prozapalnych.

Mózg i samopoczucie

Gorzka czekolada i kakao mogą wpływać na pracę mózgu, nastrój oraz odczuwanie stresu i zmęczenia.

  • Gorzka czekolada może usprawniać działanie i pracę mózgu, a podobne działanie przypisuje się także kakao.
  • Może wykazywać działanie neuroprotekcyjne i chronić układ nerwowy.
  • Flawonoidy gorzkiej czekolady mogą wspierać funkcje poznawcze mózgu, a u osób z chorobą Alzheimera gorzka czekolada może poprawiać funkcje poznawcze.
  • Flawonoidy z gorzkiej czekolady mogą wspierać tworzenie komórek nerwowych, natomiast składniki kakao mogą zwiększać tworzenie nowych połączeń nerwowych.
  • Teobromina zawarta w kakao może oddziaływać na układ nerwowy.
  • Gorzka czekolada może poprawiać samopoczucie, stymulować wydzielanie dopaminy oraz zwiększać poziom endorfin.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może obniżać poziom i zmniejszać ilość wydzielanego kortyzolu, a u kobiet może także zmniejszać odczuwanie stresu.
  • Gorzka czekolada może pomagać przy zmęczeniu, zmniejszać zmęczenie psychiczne i łagodzić objawy przewlekłego zmęczenia.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może obniżać częstotliwość występowania depresji oraz zmniejszać pojawianie się jej objawów.
  • Regularne spożywanie kakao może zmniejszać ryzyko demencji.

Jelita i trawienie

Czekolada, zwłaszcza gorzka, może wpływać na funkcjonowanie jelit oraz środowisko mikroorganizmów zamieszkujących przewód pokarmowy.

  • Gorzka czekolada może poprawiać szczelność jelit i pomagać przy problemach jelitowych.
  • Może mieć działanie prebiotyczne, wpływać na bakterie w jelitach oraz pozytywnie oddziaływać na ich skład.
  • Regularne spożywanie gorzkiej czekolady może wspierać wzrost i zwiększać ilość probiotycznych bakterii Lactobacillus w jelitach.

Antyoksydacja i starzenie

Gorzka czekolada i kakao mogą dostarczać związków związanych z ochroną przed stresem oksydacyjnym oraz procesami starzenia.

  • Gorzka czekolada może mieć właściwości przeciwzapalne, a podobne właściwości może wykazywać także kakao.
  • Gorzka czekolada może mieć działanie przeciwstarzeniowe.
  • W gorzkiej czekoladzie mogą występować polifenole, kwercetyna i proantocyjanidyny.
  • Może ona wykazywać działanie antyoksydacyjne, redukować wolne rodniki oraz hamować utlenianie lipidów.
  • Kakao może być źródłem przeciwutleniaczy, a zawarte w nim polifenole mogą mieć wyższą aktywność antyoksydacyjną niż polifenole obecne w innych produktach.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady z dużą zawartością kakao może zwiększać poziom antyoksydantów w organizmie.
  • Cukier może uniemożliwiać wchłanianie polifenoli z gorzkiej czekolady, natomiast spożycie jej po słodkim posiłku może zwiększać absorpcję tych związków.

Skóra i regeneracja

Czekolada może zmniejszać widoczność zmarszczek.

  • Spożywanie czekolady może zaostrzać zmiany trądzikowe.
  • Gorzka czekolada może wspierać regenerację organizmu.
  • Może także naprawiać połączenia komórkowe.
  • Masło kakaowe może chronić skórę przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym.
  • Kakao może zwiększać dotlenienie skóry.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Czekolada może wiązać się z określonymi przeciwwskazaniami i niepożądanymi reakcjami organizmu, zwłaszcza przy większej wrażliwości na jej składniki.

  • Czekolada może uzależniać.
  • Gorzka czekolada może zawierać tyraminę oraz aminy biogenne, dlatego może być niewskazana dla osób wrażliwych na te substancje.
  • Mleko może zmniejszać wchłanianie polifenoli z gorzkiej czekolady.
  • Problemy z nerkami mogą być przeciwwskazaniem do spożywania gorzkiej czekolady.
  • Czekolada może powodować wyrzut histaminy.
  • Spożywanie czekolady przez kobietę karmiącą może nasilać kolkę jelitową u niemowlaka.
  • Czekolada, w tym gorzka czekolada, może powodować migreny.
  • Czekolada może nasilać refluks.
  • Gorzka czekolada może być niewskazana dla osób z depresją.

Pozostałe zastosowania

Gorzka czekolada może wspierać ogólny stan zdrowia.

  • Może pomagać przy duszności.
  • Bywa uznawana za afrodyzjak.
  • Może być pomocna w gorączce.
  • Może poprawiać funkcjonowanie nerek.
  • Może także korzystnie wpływać na zdrowie wątroby.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu