Produkty dietetyczne

Produkty dietetyczne to żywność wybierana ze względu na skład, wartość odżywczą lub określone cele żywieniowe. Bywają wiązane z kontrolą masy ciała, zdrowiem metabolicznym, odpornością i samopoczuciem.

Produkty przetworzone i light

Produkty przetworzone mogą zawierać mniej tłuszczu, witamin, składników mineralnych i białka. Produkty light mogą zawierać słodziki oraz mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż ich pełnotłuste odpowiedniki.

  • W żywności przetworzonej mogą występować wzmacniacze smaku.
  • Ser twardy długodojrzewający, ser miękki dojrzewający i jogurt grecki mogą być produktami niskowęglowodanowymi.
  • Produkty na bazie słodziku mogą nadal powodować wyrzut dopaminy u osób uzależnionych od produktów wysokoprzetworzonych. Odżywianie niskowęglowodanowe może pomóc wyeliminować uzależnienie od żywności przetworzonej.
  • Produkt typu kanapka mleczna może mieć niską wartość żywieniową, a płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej. Produkty mleczne smakowe mogą mieć niższą wartość odżywczą niż naturalne produkty mleczne.
  • Płatki kukurydziane mogą być produktem przetworzonym.
  • Dodatki w żywności mogą powodować otyłość.
  • Ser topiony jest produktem wysokoprzetworzonym.

Masa ciała i apetyt

Zielona herbata może pomagać w odchudzaniu, a dieta ketogeniczna może sprzyjać redukcji masy ciała. Produkty bogate w białko mogą zwiększać termogenezę posiłkową. Kontrolę wagi może także poprawiać tak zwana superżywność.

  • Produkty przetworzone i wysokoprzetworzone mogą zwiększać masę ciała oraz sprzyjać otyłości, natomiast ich eliminacja może zmniejszać otyłość.
  • Ograniczanie produktów z przetworzonego zboża może zmniejszać otyłość brzuszną.
  • Eliminacja produktów sprzyjających przybieraniu na wadze, obfitujących w tłuszcze nasycone oraz zawierających cukry proste może zmniejszać otyłość brzuszną.
  • Dieta bez słodyczy może zmniejszać otyłość brzuszną, a eliminacja cukru z diety może prowadzić do utraty wagi.
  • Produkty o niskiej wartości odżywczej mogą wiązać się z częstszym odczuwaniem głodu. Produkty zawierające witaminy i składniki mineralne mogą zmniejszać odczuwanie głodu.
  • Węglowodany mogą wzmagać apetyt, a dieta wysokowęglowodanowa może powodować otyłość.
  • Podwyższony kortyzol może zwiększać apetyt na słodkie produkty.
  • Restrykcyjne diety mogą nie pomagać w odchudzaniu.
  • Dieta śródziemnomorska może pomagać utrzymać pożądaną masę ciała, a zdrowa dieta przeciwzapalna może pomagać w odchudzaniu.
  • Regularne jedzenie nasion strączkowych może pomagać w odchudzaniu.
  • Dieta bogata we fruktozę może sprzyjać nadwadze.

Cukry, tłuszcze i cholesterol

Słodkie produkty mogą zwiększać poziom glukozy we krwi. Zmniejszenie spożycia produktów przetworzonych może obniżać poziom trójglicerydów we krwi. Produkty pełnoziarniste i bogate w błonnik pokarmowy mogą obniżać poziom cholesterolu, w tym „złego” cholesterolu we krwi.

  • Produkty określane jako „fit”, przetworzone oraz smakowe produkty mleczne mogą zawierać cukier, a przetworzone mogą także zawierać tłuszcze trans.
  • Produkty na bazie kakao mogą pomagać obniżać poziom trójglicerydów, natomiast produkty przetworzone mogą go zwiększać.
  • Produkty mączne mogą prowadzić do wzrostu poziomu cukru we krwi. Słodkie produkty spożywane na śniadanie mogą prowadzić do insulinooporności, a produkty wysoko cukrowe mogą powodować wydzielanie insuliny.
  • Cholesterol obecny w produktach spożywczych może nie wpływać znacząco na cholesterol we krwi, a nienasycone kwasy tłuszczowe w diecie mogą regulować jego poziom.
  • Zmniejszenie spożycia produktów bogatych w tłuszcze trans może prowadzić do zmniejszenia otyłości, natomiast dieta zawierająca cukry proste może powodować otyłość.
  • Większa podaż tłuszczów jako głównego źródła energii może pomagać walczyć z uzależnieniem od cukru.

Diety specjalne i lecznicze

Diety specjalne mogą modyfikować proporcje składników odżywczych i dobór produktów. Dieta ketogeniczna zakłada ograniczenie spożycia węglowodanów i może pomagać w padaczce lekoopornej. Dieta imitująca post może zmniejszać objawy cukrzycy, uruchamiać procesy naprawcze w organizmie oraz usuwać tłuszcz z wątroby. Dieta przeciwzapalna może natomiast zakładać ograniczenie produktów wysokoprzetworzonych.

  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może obejmować warzywa niskoskrobiowe, owoce o niskiej zawartości cukru, soki owocowo-warzywne i herbaty ziołowe, a także ograniczone spożycie kalorii oraz zakaz jedzenia serów i pieczywa.
  • Przy refluksie mogą być dopuszczane kefiry, sery homogenizowane, chude sery twarogowe, jogurty naturalne i ser kozi.
  • Dieta wegańska może dostarczać żelazo niehemowe.
  • Dieta wysokotłuszczowa może być zdrowsza niż dieta niskotłuszczowa.
  • Dieta LCHF może być korzystna dla osób prowadzących siedzący tryb życia.
  • Dieta niskopurynowa może prowadzić do eliminacji dny moczanowej.
  • Na diecie ketogenicznej można jeść owoce morza.

Witaminy, minerały i składniki

Produkty pełnoziarniste mogą dostarczać witamin z grupy B, które mogą obniżać stres, a także selenu, zwłaszcza gdy pochodzą z ekologicznych upraw. Witamina B12 może być obecna w diecie bogatej w produkty mleczne, fermentowanych produktach mlecznych oraz podrobach. Różne produkty spożywcze mogą również dostarczać składników o działaniu antyoksydacyjnym, w tym karotenoidów.

  • Poziom potasu i magnezu można uzupełniać wraz z dietą.
  • Produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza, a jego niedobór może wiązać się z chęcią na kwaśne produkty.
  • Niedobór magnezu i potasu także może powodować chęć na kwaśne produkty.
  • Łączenie produktów zawierających magnez z pomidorami, ziemniakami, fasolą, kakao lub suszonymi morelami może wspierać wchłanianie składników odżywczych.
  • Arginina, będąca aminokwasem, występuje w wielu powszechnie dostępnych produktach spożywczych, a biotyna może znajdować się w produktach pochodzenia roślinnego.
  • Kiełki mogą dostarczać witamin, natomiast jedzenie nagietka lekarskiego może dostarczać organizmowi składników odżywczych.
  • Zdrowa żywność może dostarczać większej ilości składników odżywczych, a upośledzenie ich wchłaniania może powodować niedobory.
  • Zielona herbata może być zaliczana do superżywności.
  • Krzem może zmniejszać chęć na słodkie produkty.

Trawienie i mikrobiota

Bakterie probiotyczne obecne w fermentowanych produktach mlecznych mogą wspomagać trawienie. Dieta bogata w cukry proste może sprzyjać rozwojowi kandydozy.

  • Produkty przetworzone, w tym produkty z białej mąki, mogą mieć działanie śluzotwórcze.
  • Niechęć do produktów białkowych może sugerować niską kwasowość żołądka.
  • Domowe sposoby na kandydozę obejmują przede wszystkim zmianę diety, na przykład ograniczenie produktów mlecznych.
  • Spożywanie produktów kiszonych może pomagać przy zaburzeniach snu.
  • Dieta ketogeniczna może zmniejszać wzdęcia.

Odporność i stan zapalny

Produkty odżywcze mogą wzmacniać układ odpornościowy, a także zwiększać produkcję przeciwciał. Produkty pełnoziarniste mogą działać przeciwzapalnie, natomiast produkty bogate w polifenole mogą pomagać łagodzić stany zapalne.

  • Produkty wysokoprzetworzone mogą nasilać stan zapalny w organizmie.
  • Nietolerancja na produkty może osłabiać układ odpornościowy i zmniejszać produkcję przeciwciał.
  • Dieta imitująca post może odmładzać układ odpornościowy.
  • Dieta przeciwzapalna może pomagać zapobiegać depresji, nadciśnieniu i cukrzycy, a także spowalniać starzenie się organizmu.
  • Spożywanie produktów bogatych w antyoksydanty może zmniejszać ryzyko pojawienia się mięśniaków.

Skóra, włosy i hormony

Przy trądziku pomocne może być spożywanie produktów o niskim indeksie glikemicznym oraz ograniczenie produktów o wysokim indeksie glikemicznym i dużych ilości węglowodanów. Dieta ketogeniczna może pomagać pozbyć się trądziku. Produkty smażone i fast foody mogą sprzyjać powstawaniu trądziku.

  • Produkty smażone mogą sprzyjać utracie kolagenu, a dieta zawierająca tłuszcze utwardzone może powodować powstawanie zaskórników.
  • Spożywanie niskotłuszczowych produktów nabiałowych może sprzyjać brakowi owulacji.
  • Zbilansowana dieta może zmniejszać objawy menopauzy.
  • Dieta może być przyczyną wypadania włosów.

Choroby a odżywianie

Spożywanie produktów pełnoziarnistych może zmniejszyć ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego o 20%. Unikanie produktów wysoko przetworzonych może chronić przed zawałem serca.

  • Dieta imitująca post może regenerować kłębuszki nerkowe, wspierać walkę z nowotworami, wydłużać życie, sprzyjać ochronie nerek oraz odmładzać serce.
  • Produkty zaawansowanej glikacji mogą osłabiać naczynia tętnicze.
  • Dieta zawierająca dużo mięsa może zwiększać produkcję propionianu imidazolu w organizmie.
  • Dieta ketogeniczna może wspomagać leczenie nadciśnienia oraz insulinooporności.
  • Alergia na produkty może zmniejszać produkcję przeciwciał.
  • Spożywanie niskotłuszczowych produktów nabiałowych może sprzyjać niepłodności.

Jakość, oznakowanie i produkcja

Nutri-Score może promować produkty przetworzone i produkty light, a także zaniżać ocenę produktów tłuszczowych. System ten może nie pomagać w odpowiednim łączeniu poszczególnych produktów spożywczych, natomiast smoothie mogą być w nim klasyfikowane niżej. Nutri-Score może być również korzystny dla producentów.

  • Przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów.
  • Produkty przetworzone mogą mieć wydłużoną datę spożycia, a produkty seropodobne mogą cechować się niską wartością żywieniową.
  • Zdrowa żywność może zawierać mniej substancji chemicznych, a jej produkcja może zmniejszać zanieczyszczenia.
  • Spożywanie produktów pochodzących z naturalnych gospodarstw może zwiększać bogactwo niektórych składników odżywczych.
  • Białko z roślin pylących może pojawiać się w produktach spożywczych.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Produkty przetworzone i zawierające cukier mogą uzależniać. Produkty light mogą przyczyniać się do otyłości, a dieta zawierająca produkty mączne może również sprzyjać jej wystąpieniu. Produkty przetworzone mogą prowadzić do chorób żołądka.

  • Produkty z masowej produkcji mogą zawierać antybiotyki.
  • Nietolerancja produktów może wywoływać reakcje alergiczne.
  • Produkty bezglutenowe są w pełni bezpieczne dla osób z celiakią.
  • Wprowadzenie do diety dziurawca zwyczajnego może oddziaływać na leki przeciwdepresyjne.
  • Eliminowanie z diety dzieci produktów potencjalnie alergizujących nie zmniejsza ryzyka wystąpienia alergii.

Pozostałe zastosowania

Produkty wysokobiałkowe mogą być pomocne dla sportowców. Fermentowane produkty mleczne mogą poprawiać sen, a dieta imitująca post może poprawiać jego jakość. Dieta ketogeniczna może podnosić poziom BDNF.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu