Właściwości lipidów

Lipidy to zróżnicowana grupa związków obejmująca między innymi tłuszcze, fosfolipidy i cholesterol. Są składnikami błon komórkowych, a część z nich dostarcza energii lub uczestniczy w jej magazynowaniu. W diecie bywają wiązane z funkcjonowaniem układu krążenia i gospodarką lipidową organizmu.

Cholesterol i lipidogram

Mniszek lekarski, pokrzywa, siemię lniane, olej z czarnuszki i kwasy omega-3 mogą obniżać poziom cholesterolu.

  • Poziom cholesterolu mogą obniżać także czosnek, oliwa z oliwek, olej rzepakowy, naturalne oleje roślinne, płatki owsiane, gorzka czekolada, aronia, liście laurowe, masło klarowane, jagody goji, chrzan, pomidory, skrobia oporna i produkty pełnoziarniste.
  • Błonnik pokarmowy, nienasycone kwasy tłuszczowe w diecie, bioflawonoidy, herbata z szałwii i aktywność fizyczna mogą regulować poziom cholesterolu.
  • Berberyna, gurmar i spirulina mogą poprawiać profil lipidowy. Sylimaryna może obniżać poziom cholesterolu LDL, a witamina B3 i olej z wiesiołka mogą podnosić poziom cholesterolu HDL. Witamina D może zapobiegać podnoszeniu poziomu cholesterolu, natomiast odtłuszczony nabiał może obniżać poziom dobrego cholesterolu.
  • LDL może przyczyniać się do tworzenia blaszki miażdżycowej przez odkładanie się w ścianach tętnic.
  • Regularne sprawdzanie lipidogramu może pozwalać kontrolować poziom cholesterolu, a osoby otyłe mogą cierpieć na zaburzenia gospodarki lipidowej.

Trójglicerydy i lipoproteiny

Kurkuma, kwasy tłuszczowe omega-3, olej lniany, cynamon, kardamon, masło klarowane i L-karnityna mogą obniżać poziom trójglicerydów we krwi. Produkty przetworzone mogą natomiast zwiększać poziom trójglicerydów.

  • Lipoproteiny mogą sprzyjać miażdżycy, a wysoki poziom lipoproteiny(a) może prowadzić do zawału serca.
  • Niacyna może obniżać poziom lipoproteiny(a); olej lniany i post wodny mogą obniżać poziom lipoprotein.
  • Gorzka czekolada może poprawiać metabolizm lipidów, a berberyna może regulować gospodarkę lipidową.

Źródła tłuszczów i kwasów tłuszczowych

Łosoś, makrela, śledź, sardynki, pstrąg i tuńczyk mogą zawierać kwasy omega-3.

  • Algi mogą zawierać dużo kwasów tłuszczowych omega-3, a olej z alg może zawierać kwasy omega-3.
  • Siemię lniane może być bogate w kwasy tłuszczowe omega-3, natomiast olej lniany może wspierać zdrowie.
  • Tłuszcze zwierzęce mogą być źródłem antyoksydantów lipofilnych oraz podnosić poziom fibrynogenu.
  • Olej rzepakowy nierafinowany, tłoczony na zimno może poprawiać metabolizm lipidowy.
  • Oliwa z oliwek może zawierać witaminę E i ochronne filtry SPF.
  • Awokado może zawierać tłuszcze jednonienasycone, olej z rokietnika — kwasy tłuszczowe omega-7, a pokrzywa — tłuszcze.

Kwasy omega-3 i zdrowie

Kwasy omega-3 mogą zmniejszać stany zapalne i działać przeciwzapalnie. Mogą też zapobiegać powstawaniu skrzepów krwi oraz obniżać stężenie lipoprotein, w tym miażdżycorodnych.

  • Kwasy omega-3 mogą zapobiegać powstawaniu blaszki miażdżycowej i chronić przed chorobami serca, a olej lniany może zmniejszać ryzyko chorób krążenia i chronić przed miażdżycą.
  • Rybie kwasy omega-3 mogą redukować tłuszcze trans w organizmie, a kwasy omega-9 mogą chronić przed stanami zapalnymi.
  • Kwasy omega-3 mogą podnosić poziom BDNF, poprawiać pamięć i obniżać poziom kortyzolu.
  • W obrębie oczu kwasy omega-3 mogą poprawiać ich nawilżenie oraz chronić siatkówkę.
  • Kwasy omega-3 mogą zwiększać elastyczność skóry, łagodzić trądzik i zmniejszać łuszczenie się skóry w łuszczycy, a kwasy EPA i DHA mogą łagodzić łuszczycę.
  • Kwasy omega-3 mogą regenerować paznokcie i działać przeciwbólowo.
  • Jaja kur hodowanych w klatkach mogą zawierać mniej kwasów omega-3, a jaja ekologiczne — więcej.

Tłuszcze trans i zdrowie serca

Produkty przetworzone mogą zawierać tłuszcze trans, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju chorób serca. Tłuszcze trans mogą podnosić poziom cholesterolu, a ich ograniczenie może obniżać jego poziom.

  • Oleje częściowo uwodornione mogą być składnikiem żywności.
  • Tłuszcze trans mogą sprzyjać stanom zapalnym i powstawaniu zmian nowotworowych.
  • Tłuszcze trans mogą obniżać sprawność umysłową i pogarszać pamięć.
  • Kwasy tłuszczowe omega-9 mogą redukować tłuszcze trans w organizmie.

Funkcje lipidów w organizmie

W tkance tłuszczowej mogą gromadzić się największe ilości toksyn. Tłuszcze mogą być wydajniejszym źródłem energii niż glukoza.

  • L-karnityna może transportować tłuszcze.
  • Niedobór fosfolipidów może zwiększać ryzyko stwardnienia rozsianego i depresji oraz powodować problemy z formowaniem osłonki mielinowej; podobne problemy może powodować niedobór cholesterolu.
  • Alkohole tłuszczowe i kwas foliowy mogą naprawiać barierę hydrolipidową, a alkohol może ją rozpuszczać.
  • Kwas masłowy może chronić przed powstawaniem stanów zapalnych, a tłuszcz może pobudzać wydzielanie cholecystokininy.
  • Tłuszcze mogą być stosowane w profilaktyce przeciwstarzeniowej, a zdrowe tłuszcze mogą zmniejszać ryzyko otyłości.
  • Witamina K2 może rozpuszczać się w tłuszczach, obecność tłuszczów może zwiększać wchłanianie likopenu z pomidorów, a błonnik może rozbijać cząsteczki tłuszczu.

Utlenianie lipidów i antyoksydanty

Kwasy omega-3 mogą działać jako silne przeciwutleniacze. Galaktolipid może wykazywać właściwości przeciwutleniające.

  • Mniszek lekarski i gorzka czekolada mogą hamować utlenianie lipidów.
  • Kwas masłowy może chronić przed stresem oksydacyjnym.
  • Polifenole mogą ograniczać utlenianie cholesterolu, a hamowanie utleniania cholesterolu krążącego może zapobiegać miażdżycy.

Lipodemia i jej objawy

Kwasy omega-3 mogą zmniejszać objawy lipodemii.

  • Lipodemia może powodować ból, a u osób nią dotkniętych dłonie mogą być szczupłe.

Pielęgnacja skóry i włosów

Masło Shea może mieć właściwości nawilżające.

  • Alkohole tłuszczowe i masło klarowane mogą mieć właściwości nawilżające.
  • Oleje mogą wchodzić w skład odżywek do rzęs.

Wchłanianie i lipofilność

Liposomalna witamina C może być rozpuszczalna w tłuszczach, a substancje toksyczne mogą być lipofilne. Glutation liposomalny może wchłaniać się lepiej.

Działanie ochronne i przeciwdrobnoustrojowe

Olej ze słodkich migdałów może zawierać ochronne filtry SPF.

  • Alkohole tłuszczowe mogą mieć właściwości ochronne.
  • Oliwa z oliwek może mieć właściwości antynowotworowe.
  • Kwas oleinowy może działać przeciwbakteryjnie.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Alkohol może odwadniać barierę hydrolipidową, a tłuszcz może prowadzić do zawracania pokarmu.

Pozostałe zastosowania

Galaktolipid może wykazywać działanie przeciwzapalne.

  • Oliwa z oliwek może obniżać poziom fibrynogenu i podnosić poziom glutationu.
  • Masło klarowane może wspomagać pracę układu trawiennego.
  • Olej z gorczycy może poprawiać krążenie limfy.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu