Zawartość składników odżywczych w żywności

Zawartość składników odżywczych w żywności obejmuje witaminy, minerały, białka, tłuszcze i inne związki obecne w produktach. Może zależeć od rodzaju produktu, jego uprawy, przetwarzania i przygotowania.

Warzywa, owoce i rośliny

Szczawik zajęczy może zawierać kwasy organiczne oraz minerały.

  • Komposty mogą zwiększać zawartość składników odżywczych w pomidorach, a pomidory mogą zawierać potas.
  • Fermentowanie liści malin może zwiększać ich wartość odżywczą.
  • Ogonki z czereśni mogą zawierać mikroelementy, a ich duża zawartość potasu może pozytywnie wpływać na układ krążenia.
  • Jarmuż może zawierać duże ilości wapnia i sulforafan, a także dostarczać wielu składników odżywczych; brukselka również może zawierać sulforafan.
  • Likopen z pomidorów oraz polifenole z jabłek mogą wykazywać działanie przeciwnowotworowe. Niektóre odmiany jabłek mogą zawierać kwas ursolowy.
  • Potas zawarty w burakach może wpływać na zdrowie serca.
  • Żyworódka może zawierać makroelementy, mikroelementy, minerały, sód, żelazo, potas, wapń, magnez, miedź, mangan i cynk, a także kwasy organiczne, kwas jabłkowy, kwas bursztynowy, krzem, witaminy z grupy B, witaminy B1, B2 i B3, witaminy C i E, flawonoidy oraz związki polifenolowe.
  • Spirulina może zawierać wiele składników odżywczych, a żywienie nagietkiem lekarskim może dostarczać organizmowi składników odżywczych.
  • Pokrzywa może zawierać mikroelementy, węglowodany i białko, a także dostarczać organizmowi składniki mineralne.
  • Arbuz może zawierać cytrulinę, żywokost — krzem, a karob — związki antyoksydacyjne.
  • Liście mniszka lekarskiego mogą zawierać witaminę A, a marchew — duże ilości błonnika pokarmowego.
  • Warzywa i owoce mogą być cennym źródłem błonnika, potasu, miedzi, manganu, żelaza i witamin, a także zawierać przeciwutleniacze. Pokarmy mogą zawierać karotenoidy.
  • Sok z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili może zawierać naturalne probiotyki.
  • Kapusta pekińska może zwiększać spożycie składników odżywczych, a spożywanie roślin z rodzaju Amsinckia może dostarczać składników odżywczych.
  • Jagody goji mogą być źródłem wielu składników mineralnych.
  • Awokado, wodorosty, marchew i czosnek mogą być zaliczane do superżywności.
  • Ziemniaki mogą zawierać miedź.

Zboża, strączki i nasiona

Migdały mogą dostarczać witaminę E. Nasiona chia mogą zawierać pełnowartościowe białko, a także więcej wapnia niż mleko i więcej żelaza niż szpinak.

  • Płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej.
  • Soczewica może być zaliczana do superżywności.
  • Chleb żytni razowy może zawierać cynk.
  • Tofu może zawierać aminokwasy.
  • Pieczywo chrupkie pełnoziarniste może zawierać błonnik.
  • Produkty z mąki pszennej mogą mieć wysoki indeks glikemiczny.
  • Pełnoziarniste produkty zbożowe mogą być źródłem krzemu.

Nabiał, jaja i mięso

Pokarm kobiecy pokrywa całe zapotrzebowanie dziecka na składniki odżywcze do szóstego miesiąca życia. Białko zwierzęce może być pełnowartościowe, a nieprzetworzone czerwone mięso może mieć wysoką wartość odżywczą.

  • Produkty seropodobne i ser topiony mogą mieć niską wartość żywieniową, natomiast ser miękki dojrzewający może być niskowęglowodanowy.
  • Fermentowane produkty mleczne mogą zawierać białko, a maślanka — witaminy z grupy B. Jogurty owocowe mogą mieć niską zawartość owoców.
  • Jajka mogą zawierać białko, a ich żółtka mogą być bogate w selen.
  • Wątróbka może zawierać retinol, a podroby — witaminę B12. Kolostrum może zawierać sole mineralne.

Kakao, czekolada i napoje

Kakao może zawierać magnez. Piwo może być źródłem witamin z grupy B i kwasu foliowego, zawierać krzem w przyswajalnej postaci oraz zwiększać poziom antyoksydantów w organizmie.

  • Gorzka czekolada może zawierać proantocyjanidyny, polifenole, flawonoidy, żelazo i minerały, a także aminy biogenne.
  • Teobromina zawarta w kakao może oddziaływać na układ nerwowy, a płynna czekolada może zawierać metyloksantyny.
  • Czekolada gorzka bez cukru może zawierać więcej składników odżywczych niż inne rodzaje czekolady.
  • Czekolada może być niżej oceniana niż pizza warzywna w klasyfikacji Nutri-Score.

Przetwarzanie i wartość odżywcza

Produkty przetworzone mogą zawierać mniej składników mineralnych, białka, witamin i tłuszczu, a także cukier.

  • Zmiana wody podczas gotowania ryżu może zmniejszyć zawartość arsenu.
  • Obróbka termiczna pomidorów może zwiększyć dostępność likopenu, a ketchup z większą zawartością pomidorów może zawierać więcej składników odżywczych.
  • Spożywanie produktów pochodzących z naturalnych gospodarstw może zwiększyć bogactwo niektórych składników odżywczych.
  • Świeże ziele babki zwyczajnej może zawierać więcej substancji czynnych niż suszone.
  • Żywność przetworzona może zwiększać ryzyko nowotworu.
  • Produkty light mogą zawierać mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż produkty pełnotłuste.

Cukry i dodatki do żywności

Cukier może kryć się także w produktach, które nie kojarzą się bezpośrednio ze słodyczami. Serki homogenizowane, słodzone mleko zagęszczone, mleczne napoje owocowe, mleka smakowe i inne smakowe produkty mleczne mogą być źródłem cukru.

  • Produkty określane jako „fit” mogą zawierać cukier, a produkty przetworzone — wzmacniacze smaku.

Wchłanianie składników odżywczych

Wchłanianie składników odżywczych może zależeć zarówno od składu posiłku, jak i od pracy układu pokarmowego. Problemy układu pokarmowego mogą wpływać na wchłanianie składników odżywczych, a jego upośledzenie może powodować niedobory.

  • Produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza, a błonnik może utrudniać wchłanianie składników odżywczych.
  • Unikanie herbaty podczas suplementacji żelaza może poprawiać wchłanianie żelaza.
  • Picie wody w trakcie posiłków może ułatwiać rozpuszczanie składników odżywczych.

Dieta i zdrowie

Żywność wysoko przetworzona może sprzyjać otyłości oraz powstawaniu trądziku. Żywność bogata w szkodliwe tłuszcze utwardzone również może sprzyjać powstawaniu trądziku. Mało przetworzona żywność może wspierać odporność, natomiast żywność wysoko przetworzona może ją obniżać.

  • Zdrowa żywność może dostarczać więcej składników odżywczych i powodować słabsze reakcje uczuleniowe; unikanie żywności przetworzonej z dodatkami może być zdrowe.
  • Produkty zawierające składniki mineralne mogą zmniejszać odczuwanie głodu, a produkty o niskiej wartości odżywczej mogą zwiększać częstotliwość odczuwania głodu.
  • Produkty bogate w błonnik pokarmowy mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi, a produkty pełnoziarniste mogą obniżać poziom cholesterolu i zmniejszać ryzyko zespołu metabolicznego o 20%.
  • Superżywność może pomagać w kontroli wagi, a miód może być do niej zaliczany.
  • Intensywnie czerwony język może być objawem niedoboru składników odżywczych, a nadmiar soli może występować w diecie.
  • Zbilansowana podaż kalorii może wspierać codzienne funkcjonowanie. System Nutri-Score może być oparty na piramidzie żywienia, a przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Lektyny w zbożu mogą prowadzić do niedorozwoju grasicy u płodu.

  • Żyworódka może zawierać substancje szkodliwe dla kotów.

Pozostałe zastosowania

Białko z roślin pylących może pojawiać się w produktach spożywczych.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu