Mechanizmy działania kwasów omega-3

Kwasy omega-3 to wielonienasycone kwasy tłuszczowe obecne między innymi w tłustych rybach, algach i wybranych preparatach. Bywają wiązane ze wsparciem funkcjonowania mózgu, układu sercowo-naczyniowego, metabolizmu oraz regulacją procesów zapalnych.

Mechanizmy działania

Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą działać przeciwzapalnie i zmniejszać stany zapalne, w tym reakcję zapalną na intensywny wysiłek fizyczny. Kwasy EPA i DHA obecne w rybach mogą wykazywać takie działanie. Ponadto kwasy omega-3 są silnymi przeciwutleniaczami.

Mózg i psychika

Kwasy omega-3 mogą sprzyjać lepszej pracy mózgu, wspierać funkcjonowanie komórek nerwowych, brać udział w produkcji neuroprzekaźników oraz być związane z aktywnością mózgu. Mogą także poprawiać pamięć i sprawność umysłową, a u chorych na Alzheimera — funkcje poznawcze. Kwasy omega-3 mogą pomagać usuwać toksyny z mózgu oraz chronić go przed uszkodzeniami, natomiast ich niedobór może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem uszkodzenia mózgu. Spożycie kwasów omega-3 może zmniejszać ryzyko rozwoju demencji.

Kwasy omega-3 mogą obniżać poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu, a także podnosić poziom BDNF i zmniejszać stany lękowe. Ich dostarczanie może zmniejszać częstotliwość występowania migreny, łagodzić jej objawy i zapobiegać migrenie. Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą również zmniejszać objawy depresyjne, zapobiegać depresji oraz łagodzić depresję.

Serce i naczynia

Kwasy omega-3 mogą wpływać na kilka parametrów związanych z pracą serca i naczyń. Ich spożywanie może obniżać poziom trójglicerydów we krwi oraz stężenie cholesterolu i lipoprotein, w tym lipoprotein miażdżycorodnych. Mogą także obniżać ciśnienie krwi lub ciśnienie tętnicze i ograniczać tworzenie się skrzepów.

Kwasy omega-3 mogą zapobiegać powstawaniu blaszki miażdżycowej i zmniejszać ryzyko rozwoju miażdżycy, a kwasy EPA i DHA obecne w rybach mogą hamować jej powstawanie. Mogą pomagać przy oporności na aspirynę oraz zwalczać stan zapalny u osób z chorobami układu krążenia. Ich spożywanie może zmniejszać ryzyko wystąpienia zawału serca, choroby wieńcowej i udarów mózgu. Kwasy omega-3 mogą chronić przed chorobami serca oraz zmniejszać ryzyko przedwczesnej śmierci z powodu chorób układu krążenia.

Wątroba, nerki i metabolizm

Kwasy omega-3 mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby, a także chronić ją przed jego rozwojem. Mogą usprawniać pracę i wspierać funkcjonowanie wątroby, a u osób ze stłuszczoną wątrobą obniżać poziom enzymów wątrobowych. Mogą również zmniejszać ryzyko niewydolności wątroby oraz być pomocne w łagodzeniu insulinooporności. Włączenie ich do diety może wiązać się z obniżeniem poziomu glukozy we krwi.

W odniesieniu do nerek kwasy omega-3 mogą działać ochronnie, zmniejszać ryzyko ich chorób i przewlekłej niewydolności, a także łagodzić stan zapalny, hamować zwłóknienie i oczyszczać nerki. Przyjmowane w okresie odchudzania mogą przyspieszać metabolizm oraz zwiększać spalanie tłuszczu podczas deficytu kalorycznego. Rybie kwasy tłuszczowe omega-3 mogą redukować ilość tłuszczów trans w organizmie. U osób z cukrzycą typu 2 mogą zwalczać stan zapalny.

Stawy i dolegliwości bólowe

Kwasy omega-3 mogą łagodzić ból związany z chorobami stawów, a także wykazywać działanie przeciwbólowe. Przy reumatoidalnym zapaleniu stawów mogą łagodzić objawy, natomiast u niektórych pacjentów ich stosowanie może wiązać się ze zmniejszeniem dawki leków przeciwzapalnych. W chorobie zwyrodnieniowej stawów kwasy omega-3 mogą łagodzić dolegliwości i zwalczać związany z nią stan zapalny. Przy chorobach stawów mogą zmniejszać obrzęki stawów. Ryby bogate w te kwasy mogą pomagać w łagodzeniu bólu.

Skóra, włosy i paznokcie

Spożywanie kwasów omega-3 może zmniejszać objawy łuszczycy i stany zapalne oraz ograniczać łuszczenie się skóry. Kwasy EPA i DHA mogą łagodzić łuszczycę. Niedobór kwasów tłuszczowych omega-3 może powodować suchość skóry. Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą zwiększać elastyczność skóry i łagodzić trądzik.

W odniesieniu do paznokci kwasy omega-3 mogą wspierać ich regenerację, natomiast ich niedobór może je osłabiać. Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą ograniczać wypadanie włosów.

Oczy i wzrok

Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą poprawiać nawilżenie oczu, chronić siatkówkę i poprawiać ukrwienie nerwu wzrokowego. Mogą także zmniejszać ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej oraz wspierać ogólne zdrowie oczu.

Suplementacja kwasów omega-3 może obniżać ciśnienie w oku, zmniejszać ryzyko rozwoju jaskry i retinopatii cukrzycowej.

Układ oddechowy

Kwasy omega-3 mogą pomagać osobom z astmą. Suplementacja może zmniejszać nadreaktywność dróg oddechowych oraz łagodzić skurcze oskrzeli spowodowane wysiłkiem fizycznym.

Zdrowie kobiet

Kwasy omega-3 mogą łagodzić objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Ich spożywanie może także zmniejszać nasilenie bólów miesiączkowych. U kobiet z zespołem policystycznych jajników kwasy omega-3 mogą poprawiać zdrowie metaboliczne, łagodzić insulinooporność, zmniejszać stężenie insuliny i glukozy we krwi oraz obwód w talii. W przypadku zespołu policystycznych jajników mogą pomagać wyrównać cykl menstruacyjny. Niedobór kwasów tłuszczowych omega-3 może zwiększać ryzyko mięśniaków macicy.

Źródła i preparaty

Organizm człowieka może nie produkować wystarczającej ilości kwasów tłuszczowych omega-3. Głównym źródłem tych kwasów w diecie są tłuste ryby morskie, w tym sardynki, makrela, śledź, pstrąg, łosoś i tuńczyk. Algi mogą zawierać dużo kwasów tłuszczowych omega-3, a olej z alg może być ich źródłem.

Jaja ekologiczne mogą zawierać więcej kwasów tłuszczowych omega-3, natomiast jaja kur hodowanych w klatkach mogą zawierać ich mniej. Przy wyborze preparatu można porównać ilość dostarczanych kwasów omega-3 z ceną. Na opakowaniu preparatu warto sprawdzić, z jakich ryb został wykonany, a także czy producent podaje wskaźnik TOTOX.

Choroby zapalne i obrzęki

Kwasy omega-3 mogą zwalczać stan zapalny przy zapaleniu przyzębia oraz u osób z chorobami zapalnymi jelit. Mogą także zmniejszać objawy lipodemii.

Nowotwory i terapia onkologiczna

Kwasy EPA i DHA mogą wykazywać działanie przeciwnowotworowe. Kwasy omega-3 mogą także korzystnie wpływać na profilaktykę nowotworów. Połączenie oleju z wiesiołka z kwasem rybim może zmniejszać powikłania po chemioterapii.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Preparaty z kwasami omega-3 mogą być wrażliwe na utlenianie, a utlenianie może powodować utratę ich właściwości zdrowotnych.

Pozostałe zastosowania

Suplementacja kwasów omega-3 może wspomagać terapię niedoczynności tarczycy. Omega-3 mogą także wydłużać życie.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu