Właściwości zdrowotne produktów spożywczych

Produkty spożywcze dostarczają energii i składników odżywczych, a ich skład zależy między innymi od rodzaju surowców i sposobu przetwarzania. Sposób odżywiania bywa wiązany z różnymi aspektami zdrowia, choć znaczenie poszczególnych produktów może się różnić.

Składniki odżywcze i wartość żywieniowa

Pokrzywa może zawierać witaminy, podobnie jak jabłko. Zdrowa żywność może dostarczać więcej składników odżywczych, a produkty z naturalnych gospodarstw mogą zawierać więcej niektórych z nich.

Gorzka czekolada może zawierać flawonoidy, alkaloidy i polifenole, a pokarmy mogą zawierać karotenoidy.
Żyworódka może zawierać mikroelementy, w tym żelazo, witaminę B3, witaminę E, kwasy organiczne i związki polifenolowe. Spirulina może dostarczać wielu składników odżywczych, a nagietek lekarski i rośliny z rodzaju Amsinckia — składników odżywczych.
Warzywa i owoce mogą być źródłem błonnika, potasu, miedzi, manganu, żelaza i witamin. Kiełki mogą dostarczać witamin, brokuły — witaminę K, a jajka — niezbędne witaminy.
Produkty pełnoziarniste mogą dostarczać witamin z grupy B, którym przypisano obniżanie stresu. Maślanka może zawierać witaminy z grupy B, a fermentowane produkty mleczne — witaminę B12. Biotyna może występować w produktach roślinnych, a podroby mogą zawierać witaminę B12 i kwas alfa-liponowy.
Produkty sojowe mogą zwiększać zapotrzebowanie na jod, a produkty zawierające kwas fosforowy lub fosforany mogą dostarczać dodatkowego fosforu. Regularne spożywanie produktów pochodzenia zwierzęcego może zwiększać poziom cynku w organizmie, a produkty zawierające glutation mogą być skuteczniejsze niż suplementacja glutationu.
Produkty przetworzone mogą zawierać mniej składników mineralnych, produkty light — mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż produkty pełnotłuste, a płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej. Produkty seropodobne, kanapki mleczne i napoje owocowe mogą mieć niską wartość żywieniową, a smakowe produkty mleczne — niższą wartość żywieniową niż ich naturalne odpowiedniki. Ketchup z większą zawartością pomidorów może zawierać więcej składników odżywczych.
Nutri-Score może zaniżać wartość produktów tłuszczowych, a dieta wysokotłuszczowa może być zdrowsza niż niskotłuszczowa. Zbilansowana podaż kalorii może wspierać codzienne funkcjonowanie, a preparat witaminowo-mineralny można stosować podczas diety imitującej post.
Produkty wysokobiałkowe mogą być pomocne dla sportowców, a spożycie białka może wspierać zdrowie kości. Białko z roślin pylących może pojawiać się w produktach spożywczych.

Żywność przetworzona i dodatki

Produkty przetworzone mogą uzależniać i zawierać tłuszcze trans.

Mogą zawierać mniej witamin, mniej tłuszczu i mniej białka, a także cukier i wzmacniacze smaku.
Ich data spożycia może być wydłużona, a same produkty mogą działać śluzotwórczo.
Produkty light mogą zawierać słodziki, a produkty na ich bazie mogą nadal powodować wyrzut dopaminy u osób uzależnionych od produktów wysokoprzetworzonych.
Żółcień pomarańczowa FCF może być dodawana do produktów spożywczych.
Nutri-Score może promować produkty przetworzone, natomiast dieta przeciwzapalna może zakładać ograniczenie spożycia produktów wysokoprzetworzonych.
Unikanie żywności przetworzonej z dodatkami może być zdrowe, a zdrowa żywność może zawierać mniej substancji chemicznych.

Masa ciała i apetyt

Produkty o niskiej wartości odżywczej mogą nasilać odczuwanie głodu, natomiast produkty zawierające witaminy lub składniki mineralne mogą zmniejszać głód. Podwyższony kortyzol może zwiększać apetyt na słodkie produkty.

Produkty przetworzone i wysokoprzetworzone mogą zwiększać masę ciała i sprzyjać otyłości, a ograniczenie produktów wysoko przetworzonych może zmniejszać otyłość.
Produkty light mogą przyczyniać się do otyłości, a dieta zawierająca produkty mączne może powodować otyłość.
Dodatki w żywności mogą powodować otyłość, a glutaminian sodu może sprzyjać otyłości i poprawiać smakowitość żywności wysoko przetworzonej lub wysokokalorycznej.
Ograniczanie produktów z przetworzonego zboża, produktów bogatych w tłuszcze trans oraz produktów obfitujących w tłuszcze nasycone może zmniejszać otyłość brzuszną, podobnie jak eliminacja produktów sprzyjających przybieraniu na wadze.
Niedobór żelaza może powodować chęć na kwaśne produkty.
Superżywność może pomóc poprawić kontrolę wagi, a spożywanie octu jabłkowego może pomóc zmniejszyć otyłość.

Cukier, cholesterol i metabolizm

Produkty bogate w białko mogą zwiększać termogenezę posiłkową. Słodkie produkty mogą podnosić poziom glukozy we krwi, a produkty zawierające cukier mogą uzależniać. Ograniczenie spożycia produktów przetworzonych może obniżać poziom trójglicerydów we krwi.

Produkty bogate w błonnik pokarmowy mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi, a produkty pełnoziarniste mogą obniżać poziom cholesterolu i zmniejszać ryzyko zespołu metabolicznego o 20%.
Produkty przetworzone mogą zwiększać poziom trójglicerydów.
Produkty z mąki pszennej mogą mieć wysoki indeks glikemiczny, a produkty mączne mogą podnosić poziom cukru we krwi. Wysoki indeks glikemiczny produktów z mąki pszennej może obciążać trzustkę.
Słodkie produkty spożywane na śniadanie mogą prowadzić do insulinooporności, a produkty wysoko cukrowe — powodować wydzielanie insuliny.
Cholesterol zawarty w produktach spożywczych może nie wpływać znacząco na poziom cholesterolu we krwi.
Produkty o niskim indeksie glikemicznym można spożywać, by pomóc w walce z trądzikiem.
Produkty określane jako „fit” mogą zawierać cukier.

Odporność i stany zapalne

Produkty bogate w polifenole mogą łagodzić stany zapalne, a żyworódka może mieć działanie przeciwzapalne.

Produkty odżywcze mogą wzmacniać układ odpornościowy i zwiększać produkcję przeciwciał, a odpowiednia ilość antyoksydantów może wzmacniać odporność.
Mało przetworzona żywność może wspierać odporność, natomiast żywność wysoko przetworzona może obniżać odporność i nasilać stan zapalny.
Nietolerancja na produkty może osłabiać układ odpornościowy i zmniejszać produkcję przeciwciał.
Orzechy, produkty pełnoziarniste i rzeżucha mogą działać przeciwzapalnie.
Żyworódka może wspomagać układ odpornościowy i mieć właściwości przeciwgrzybiczne, a jej sok może działać bakteriobójczo.
Kapusta może wspomagać układ odpornościowy.
Ograniczenie spożycia produktów o wysokim indeksie glikemicznym może łagodzić stany zapalne przy trądziku, a niezdrowa żywność może nasilać stres oksydacyjny.

Układ pokarmowy i wchłanianie

Problemy układu pokarmowego mogą wpływać na wchłanianie składników odżywczych. Produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza.

Produkty przetworzone mogą prowadzić do chorób żołądka.
Niechęć do produktów białkowych może sugerować niską kwasowość żołądka.
Łączenie produktów z magnezem z pomidorami, ziemniakami lub fasolą może wspierać wchłanianie składników odżywczych.
Sok z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili może zawierać naturalne probiotyki.

Produkty roślinne i zioła

Żywność roślinna obejmuje zarówno produkty spożywcze, jak i zioła o różnych właściwościach. Żyworódka może mieć właściwości lecznicze.

Spożycie kapusty pekińskiej może zwiększyć spożycie składników odżywczych, a zielona herbata może wspierać poprawę ogólnego zdrowia w zależności od poziomu przeciwutleniaczy.
Świeże ziele babki zwyczajnej może zawierać więcej substancji czynnych niż suszone, a ziele żywokostu może działać ściągająco.
Zwiększenie spożycia produktów roślinnych bogatych w żelazo może korzystnie wpływać na płodność kobiet.
Rzeżucha może działać przeciwgrzybiczo i przeciwbakteryjnie, a jedzenie rukwi wodnej może poprawić zdrowie.

Produkty zwierzęce i mleczne

Fermentowane produkty mleczne mogą być korzystne dla zdrowia człowieka i poprawiać sen. Nieprzetworzone czerwone mięso może mieć wysoką wartość odżywczą.

Ser twardy długodojrzewający może być produktem niskowęglowodanowym.
Produkty pochodzenia zwierzęcego mogą dostarczać organizmowi biotyny.
Kolostrum może zawierać witaminy.

Profilaktyka i zdrowie ogólne

Brokuły mogą korzystnie wpływać na gospodarkę hormonalną kobiet.

Większe spożycie produktów roślinnych może zmniejszać ryzyko raka, a superżywność może pomagać zapobiegać chorobom nowotworowym.
Spożywanie warzyw i owoców może wiązać się z niższą śmiertelnością o 12%, a jedzenie ich codziennie w ilości około 500 g może pomagać zachować zdrowie.
Produkty bogate w antyoksydanty mogą zmniejszać ryzyko pojawienia się mięśniaków.
Unikanie produktów wysoko przetworzonych może chronić przed zawałem serca.
Produkty smażone i fast foody mogą sprzyjać powstawaniu trądziku, a produkty smażone mogą także sprzyjać utracie kolagenu.
Zdrowa żywność może wiązać się z mniejszą liczbą reakcji uczuleniowych, natomiast mało różnorodna dieta może zmniejszać korzyści zdrowotne.
Sok pomidorowy może zwiększać wytrzymałość kości.
Zielona herbata spożywana regularnie może poprawiać wydolność organizmu.
Biała herbata może przynosić unikalne korzyści zdrowotne.

Produkcja żywności i środowisko

Produkcja zdrowej żywności może zmniejszać zanieczyszczenia i oszczędzać wodę. Zdrowa żywność może być wolna od organizmów modyfikowanych genetycznie, a przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Nawet składniki uznawane za zdrowe mogą powodować skutki uboczne u niektórych osób. O bezpieczeństwie dodatków do żywności może decydować ich ilość.

Produkty smażone mogą szkodzić zdrowiu, a produkty zawierające tłuszcze trans mogą obciążać trzustkę.
Produkty z masowej produkcji mogą zawierać antybiotyki.
Żywność wysoko przetworzona może zwiększać ryzyko zawału serca, sprzyjać powstawaniu trądziku i przy częstym spożyciu prowadzić do szybkiego przekroczenia bezpiecznych limitów jej spożycia.
Produkty bezglutenowe są w pełni bezpieczne dla osób z celiakią.

Pozostałe zastosowania

Żywność przetworzona może zwiększać ryzyko nowotworu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje