Korzyści zdrowotne produktów spożywczych

Żywność obejmuje produkty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz produkty przetworzone w różnym stopniu. Skład żywności i sposób jej przygotowania mogą wiązać się z dostarczaniem składników odżywczych oraz z różnymi aspektami zdrowia.

Żywność przetworzona i dodatki

Produkty przetworzone mogą zawierać tłuszcze trans, a produkty zawierające te tłuszcze mogą obciążać trzustkę.

  • Żywność przetworzona może zawierać mniej tłuszczu i białka, a także wzmacniacze smaku.
  • Unikanie żywności przetworzonej z dodatkami może być zdrowe. Dodatki w żywności mogą powodować otyłość, a dodatki przemysłowe w boczku mogą powodować insulinooporność.
  • Produkty smażone mogą sprzyjać utracie kolagenu, a wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu trądziku. Produkty przetworzone mogą też działać śluzotwórczo.
  • Produkty light mogą zawierać słodziki, a produkty na bazie słodziku mogą nadal powodować wyrzut dopaminy u osób uzależnionych od produktów wysokoprzetworzonych.
  • Nutri-Score może promować produkty przetworzone, a żółcień pomarańczowa FCF może być dodawana do produktów spożywczych.

Masa ciała i metabolizm

Spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko nadwagi, a produkty bogate w białko mogą zwiększać termogenezę posiłkową.

  • Produkty pełnoziarniste mogą zmniejszać ryzyko zespołu metabolicznego o 20%, a zdrowe tłuszcze mogą zmniejszać ryzyko otyłości.
  • Produkty wysokoprzetworzone mogą sprzyjać otyłości, a produkty przetworzone mogą zwiększać masę ciała. Eliminacja produktów wysokoprzetworzonych z diety może zmniejszać otyłość. Produkty typu light także mogą przyczyniać się do otyłości.
  • Ograniczenie produktów z przetworzonego zboża może zmniejszać otyłość brzuszną, podobnie jak ograniczenie tłuszczów trans oraz wybór tłuszczów wysokiej jakości zamiast węglowodanów. Eliminacja produktów sprzyjających przybieraniu na wadze, produktów bogatych w tłuszcze nasycone lub produktów obfitujących w cukry proste może również zmniejszać otyłość brzuszną.
  • Produkty o niskiej wartości odżywczej mogą nasilać odczuwanie głodu, a produkty zawierające witaminy i składniki mineralne mogą zmniejszać odczuwanie głodu. Podwyższony kortyzol może zwiększać apetyt na słodkie produkty.
  • Skrobia oporna może ułatwiać utratę masy ciała. Pokrzywa może usprawniać procesy metabolizmu i ułatwiać usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii z organizmu.

Serce i układ krążenia

Ograniczenie produktów przetworzonych może obniżać poziom trójglicerydów we krwi, a spożywanie fruktozy może go podnosić. Unikanie żywności wysoko przetworzonej może chronić przed zawałem serca.

  • Produkty przetworzone mogą zwiększać poziom trójglicerydów, a produkty na bazie kakao mogą pomagać go obniżać.
  • Produkty bogate w błonnik, produkty pełnoziarniste, nasiona strączkowe, buraki, seler korzeniowy i kukurydza mogą obniżać poziom złego cholesterolu.
  • Cholesterol obecny w produktach spożywczych może nie wpływać znacząco na poziom cholesterolu we krwi, natomiast odtłuszczony nabiał może podnosić poziom złego cholesterolu.
  • Produkty z kakao mogą zmniejszać ryzyko chorób układu krążenia i zawału mięśnia sercowego.
  • Probiotyki mogą poprawiać ciśnienie rozkurczowe i skurczowe krwi.
  • Brokuły mogą zmniejszać ryzyko miażdżycy, a słodzone napoje gazowane mogą zwiększać ryzyko choroby wieńcowej.

Cukier i regulacja glukozy

Słodkie produkty mogą zwiększać poziom glukozy we krwi, a produkty zawierające cukier mogą uzależniać.

  • Słodkie produkty spożywane na śniadanie mogą prowadzić do insulinooporności, a produkty wysoko cukrowe mogą powodować wydzielanie insuliny.
  • Kwaśne produkty mogą spowalniać uwalnianie cukru.
  • Produkty o niskim indeksie glikemicznym można spożywać, aby pomóc w walce z trądzikiem, natomiast produkty z mąki pszennej mogą mieć wysoki indeks glikemiczny.
  • Czosnek może obniżać ryzyko cukrzycy.

Odporność i stany zapalne

Produkty bogate w polifenole, produkty przeciwzapalne i produkty pełnoziarniste mogą łagodzić stany zapalne. Produkty wysokoprzetworzone mogą nasilać stan zapalny, a ograniczenie ich spożycia może zmniejszać stany zapalne.

  • Produkty odżywcze, odpowiednia ilość antyoksydantów, mało przetworzona żywność i kapusta mogą wzmacniać układ odpornościowy. Produkty odżywcze mogą także zwiększać produkcję przeciwciał.
  • Żywność wysokoprzetworzona może obniżać odporność, a nietolerancja na produkty może osłabiać układ odpornościowy. Zdrowa żywność może zmniejszać reakcje uczuleniowe.
  • Ograniczenie produktów o wysokim indeksie glikemicznym może łagodzić stany zapalne przy trądziku, natomiast produkty smażone i fast foody mogą sprzyjać powstawaniu trądziku.
  • Sok z żyworódki może działać przeciwzapalnie.
  • Niezdrowa żywność może nasilać stres oksydacyjny.
  • Miód może zmniejszać ryzyko zakażenia Helicobacter pylori.

Nowotwory i antyoksydanty

Większe spożycie produktów roślinnych, warzyw i owoców może zmniejszać ryzyko raka. Warzywa i owoce mogą zawierać przeciwutleniacze, a kukurydza może być w nie bogata. Polifenole w kakao mogą mieć wyższą aktywność antyoksydacyjną niż polifenole w innych produktach.

  • Produkty bogate w antyoksydanty mogą zmniejszać ryzyko mięśniaków, a superżywność może pomagać zapobiegać chorobom nowotworowym.
  • Regularne spożywanie roślin strączkowych może zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego, a borówki mogą ograniczać występowanie raka trzustki.
  • Większe spożycie owoców może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych.
  • Spożywanie wysokoprzetworzonej żywności może zwiększać ryzyko raka jelita grubego oraz sprzyjać występowaniu nowotworów.

Składniki odżywcze i jakość diety

Nutri-Score może zaniżać wartość produktów tłuszczowych. Mało różnorodna dieta może zmniejszać korzyści zdrowotne.

  • Zdrowa żywność może dostarczać więcej składników odżywczych i zawierać mniej substancji chemicznych, a produkty pochodzące z naturalnych gospodarstw mogą mieć bogatszy skład.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej witamin i składników mineralnych, a produkty typu light — mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż ich pełnotłuste odpowiedniki.
  • Produkty pełnoziarniste mogą dostarczać witamin z grupy B, wiązanych z obniżeniem stresu, oraz być źródłem krzemu.
  • Produkty pochodzenia zwierzęcego mogą zwiększać poziom cynku w organizmie, a produkty sojowe — zwiększać zapotrzebowanie na jod.
  • Kapusta pekińska może zwiększać spożycie składników odżywczych, a brokuły — poziom witaminy K w organizmie.
  • Korzeń chrzanu pospolitego może zawierać witaminę C, podobnie jak seler korzeniowy, który może zawierać jej duże dawki.
  • Zwiększenie spożycia roślinnych produktów bogatych w żelazo może korzystnie wpływać na płodność u kobiet, natomiast produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza.
  • Produkty wysokobiałkowe mogą być pomocne dla sportowców, a ser twardy długodojrzewający może być produktem niskowęglowodanowym.
  • Płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej, a produkty seropodobne mogą mieć niską wartość żywieniową.
  • Kwas pirogronowy może naturalnie występować w produktach spożywczych, a pokarmy mogą zawierać karotenoidy.
  • Białko z roślin pylących może pojawiać się w produktach spożywczych. Produkty zawierające kwas fosforowy lub fosforany mogą dostarczać dodatkowego fosforu.
  • Dieta wysokotłuszczowa może być zdrowsza niż niskotłuszczowa. Spożywanie produktów zawierających glutation może być skuteczniejsze niż suplementacja glutationu.
  • Łączenie produktów z magnezem z pomidorami może wspierać wchłanianie składników odżywczych.

Korzyści wybranych produktów

Spożywanie brokułów może korzystnie wpływać na gospodarkę hormonalną kobiet. Warzywa i owoce mogą wiązać się z o 12% niższą śmiertelnością, a ich codzienne spożywanie w ilości około 500 g może pomagać zachować zdrowie.

  • Fermentowane produkty mleczne mogą być korzystne dla zdrowia, podobnie jak olej krokoszowy, niefiltrowane i nierafinowane oleje roślinne, olej z czarnuszki, rukiew wodna, pokrzywa, pestki słonecznika i pestki winogron.
  • Herbata może polepszać zdrowie, a poziom przeciwutleniaczy w zielonej herbacie może wpływać na poprawę ogólnego zdrowia. Biała herbata może mieć unikalne korzyści dla zdrowia.
  • Gorzka czekolada może poprawiać zdrowie, a zawarte w niej polifenole mogą być lepiej przyswajane niż polifenole z innych produktów. Jej spożywanie może też obniżać poziom kortyzolu.
  • Ketchup z małą ilością soli może być korzystniejszy dla zdrowia, a częste spożywanie cytrusów może chronić przed demencją.
  • Ziele żywokostu może łagodzić podrażnienia.

Trawienie, sen i rytm dobowy

Fermentowane produkty mleczne mogą poprawiać sen, a produkty kiszone mogą pomagać przy zaburzeniach snu.

  • Produkty z mąki pszennej mogą obciążać trzustkę, a spożywanie cykorii może poprawiać trawienie.
  • Kilkugodzinne przerwy między posiłkami mogą zmniejszać ryzyko chorób żołądka, a jedzenie wieczorem może podwyższać poziom kortyzolu.
  • Spożywanie posiłków zgodnie z rytmem dobowym organizmu może zmniejszać ryzyko chorób cywilizacyjnych.
  • Skrobia oporna może obniżać poziom toksyn mocznicowych.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Żywność przetworzona może uzależniać. Bezpieczeństwo dodatków do żywności może zależeć od ich ilości.

  • Produkty przetworzone mogą prowadzić do chorób żołądka, a ich częste spożywanie może powodować szybkie przekraczanie bezpiecznych limitów spożycia.
  • Spożywanie produktów smażonych może szkodzić zdrowiu, a także zwiększać ryzyko przewlekłej choroby żylnej.
  • Żywność wysokoprzetworzona może sprzyjać chorobom serca i wyższej śmiertelności, a żywność przetworzona może zwiększać ryzyko nowotworu.
  • Produkty mączne mogą podnosić poziom cukru we krwi, odtłuszczony nabiał może obniżać poziom dobrego cholesterolu, a żywność z dużą ilością szkodliwych tłuszczów utwardzonych może sprzyjać powstawaniu trądziku.
  • Żywność ultraprzetworzona może przyczyniać się do otyłości, a przypalone mięso może zawierać produkty kancerogenne.
  • Składniki uznawane za zdrowe mogą powodować skutki uboczne u niektórych osób, a nietolerancja produktów może zmniejszać produkcję przeciwciał.
  • Dodatki przemysłowe w boczku mogą być toksyczne, a produkty z masowej produkcji mogą zawierać antybiotyki.
  • Niższa wartość TOTOX może być bezpieczniejsza dla zdrowia.

Pozostałe zastosowania

System Nutri-Score może przynosić korzyści producentom.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu