Tłuszcze w diecie
Tłuszcze w diecie mogą dostarczać energii i mogą wspierać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Ich rodzaj i ilość mogą wpływać na zdrowie metaboliczne, układ krążenia oraz funkcje hormonalne.
Rodzaje tłuszczów i ich wpływ
Tłuszcze trans mogą:
- przyczyniać się do niepłodności 2
- pogarszać pamięć 1
- powodować stłuszczenie wątroby 1
- zwiększać ryzyko rozwoju Alzheimera 1
- zwiększać ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej 1
- po ograniczeniu zmniejszać ryzyko zakrzepicy 1 i zwiększać płodność u kobiet 1
- po ograniczeniu zmniejszać otyłość 1
Tłuszcze nasycone i zwierzęce mogą:
- podnosić poziom fibrynogenu 1
- przy ograniczeniu zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych 1
- przy eliminacji produktów obfitujących w nasycone zmniejszać otyłość brzuszną 1
- być źródłem antyoksydantów lipofilnych 1
Tłuszcze nienasycone (roślinne i morskie) mogą:
- obniżać poziom „złego” cholesterolu 1
- w postaci rybnych kwasów omega-3 redukować tłuszcze trans w organizmie 1
- w postaci omega-9 redukować tłuszcze trans w organizmie 1
- w postaci EPA i DHA zmniejszać ryzyko zawału serca 1
- dzięki kwasom omega-3 redukować trójglicerydy 1
- dzięki olejowi rzepakowemu obniżać poziom cholesterolu 1
Dieta ketogeniczna może:
- dopuszczać spożycie masła 1, oleju kokosowego 1, tłustego mięsa 1, jajek 1 i oliwy z oliwek 1
- zmniejszać wzdęcia 1 i obniżać trójglicerydy 1
- podnosić poziom BDNF 1
Praktyczne wybory i nawyki
Spożywanie orzechów może wyrównywać proporcje kwasów tłuszczowych 1, a orzechy macadamia mogą pomagać kontrolować cholesterol 1. Awokado może obniżać „zły” cholesterol 1 i zmniejszać otyłość brzuszną 1, a regularne spożycie może zmniejszać ryzyko miażdżycy 1. Czosnek może zapobiegać odkładaniu się tkanki tłuszczowej 1, a gorzka czekolada może regulować poziom cholesterolu 1. Dodanie białka i „dobrego” tłuszczu do śniadania może zmniejszyć potrzebę podjadania wieczorem 1.
Tłuszcze a metabolizm i trawienie
Tłuszcze mogą zmniejszać opróżnianie żołądka 1, a problemy z ich trawieniem mogą świadczyć o przeciążeniu wątroby 1. Spożywanie tłuszczu może nie wpływać na poziom glukozy 1, a zmniejszenie węglowodanów na rzecz tłuszczów wysokiej jakości może zmniejszać otyłość brzuszną 1. Tłuszcz w wątrobie może brać się z cukru 1, a dieta imitująca post może usuwać tłuszcz z wątroby 1.
Wybrane oleje i ich właściwości
Oliwa z oliwek może:
Olej kokosowy może:
- być zaliczany do super żywności 1
- pomagać w zwalczaniu Candida albicans 1
- mieć działanie przeciwgrzybicze 2
- być bogaty w kwas kaprylowy o działaniu przeciwgrzybiczym 2
Olej rzepakowy może:
- obniżać poziom cholesterolu 1
- zwiększać ryzyko insulinooporności 1 (zależnie od kontekstu jakości i ilości)
- w wersji nierafinowanej obniżać ryzyko zaćmy 1
Inne oleje i składniki mogą:
- olej lniany wspierać zdrowie 1
- olej sezamowy wzmacniać odporność 1
- olej z nasion chia być najbogatszym źródłem omega-3 1
- olej z czarnuszki wspomagać odchudzanie 3
- astaksantyna być rozpuszczalna w tłuszczach 1
- liposomalna witamina C być rozpuszczalna w tłuszczach 1
Systemy ocen i wybór produktów
System Nutri-Score może zaniżać wartość produktów tłuszczowych 2 i nie rozróżniać zdrowych tłuszczy od niezdrowych 1. Majonez może charakteryzować się wysoką zawartością tłuszczu 1, a tłusta śmietana może być produktem niskowęglowodanowym 1.
Efekty zdrowotne i ryzyka
Ograniczenie spożycia tłuszczu może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych 1, a ograniczenie olejów roślinnych w nadmiarze może obniżać ryzyko stanów zapalnych i nowotworów 11. Dieta śródziemnomorska może obniżać stężenie propionianu imidazolu 1, a włączenie kwasów omega może pomagać obniżać stany zapalne 1 i poziom glukozy 1. Podwyższony poziom trójglicerydów może prowadzić do miażdżycy 1.
Wchłanianie składników rozpuszczalnych w tłuszczach
Obecność tłuszczów może zwiększać wchłanialność likopenu z pomidorów 1, a produkty odżywcze mogą wzmacniać układ odpornościowy 1. Luteina w awokado może być silnym przeciwutleniaczem 1, a magnez może występować w orzechach, nasionach, pestkach i produktach zbożowych 1.
Techniki kulinarne i organizacja
Pieczenie potraw bez dodatku tłuszczu może być zdrowe 1, a dieta bez słodyczy może prowadzić do zmniejszenia otyłości brzusznej 1. Zmniejszanie tkanki tłuszczowej może doprowadzić do eliminacji zgromadzonych toksyn 1, a rybie źródła mogą być głównym źródłem omega-3 1.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.